Nieuws

Gezocht: regering met respect voor mensenrechten

PERSBERICHT

 
De vrees van enkele ngo’s over de gevolgen van de samenwerking van België met de Soedanese veiligheidsdiensten is jammer genoeg terecht gebleken. Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Amnesty International, 11.11.11 en de Liga voor Mensenrechten eisen dan ook dat de regering en staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken hun verantwoordelijkheid opnemen en de fundamenten van onze rechtsstaat respecteren. Zij verwachten een ernstig debat deze middag in de Kamer. 
 

DEBAT GEDWONGEN TERUGKEER SOEDAN WELKE ELEMENTEN ZIJN VAN BELANG?

Artikel 3 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens, het verbod op foltering en onmenselijke en vernederende behandeling, is een absoluut recht. Het is altijd van toepassing, uitzonderingen zijn niet toegestaan. Het speelt een sleutelrol in het terugkeerbeleid. Een overheid mag dus nooit iemand terugsturen naar een land waar die persoon een reëel risico loopt op foltering of andere mishandeling. Of iemand asiel aanvraagt, is daarbij niet van belang. Of effectief foltering of mishandeling plaatsvindt, evenmin. Iemand aan de mogelijkheid blootstellen, volstaat om het folterverbod te schenden.

Dat veronderstelt een grondig onderzoek naar het risico op foltering bij terugkeer. De overheid moet dus uitsluiten dat er een reëel risico op foltering bestaat. Het is niet aan de betrokkene om aan te tonen dat hij bij terugkeer gefolterd zal worden. Volgens het Europees Hof voor de Rechten van de Mens hebben de nationale autoriteiten de plicht om uit eigen beweging alle beschikbare informatie te beoordelen vooraleer een beslissing te nemen over een uitwijzing. Die informatie kan bestaan uit internationale rapporten en getuigenissen.

Ondanks vele debatten daarover in het Federaal Parlement is het nog steeds niet duidelijk hoe het onderzoek naar eventuele mensenrechtenschendingen in een land als Soedan dan gebeurt. Zo stelde de staatssecretaris dat mensen asiel zouden moeten aanvragen, willen zij een risico op foltering uitsluiten. De directeur-generaal van de Dienst Vreemdelingenzaken, daarentegen, verklaarde dat de Dienst Vreemdelingenzaken die toetsing altijd uitvoert bij uitwijzingen, zij het summier.

Wij betwijfelen of zo'n summier onderzoek voldoende waarborgen biedt. Er waren in dit geval immers verschillende bronnen beschikbaar die wezen op het reële risico op foltering, waaronder getuigenissen in internationale rapporten. Bovendien beschikt de staatssecretaris sinds eind oktober over informatie van het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen, die eveneens bevestigt dat Soedanezen afkomstig uit bepaalde regio's een reëel risico lopen op foltering. De overheid had dus een grondiger onderzoek kunnen en moeten voeren naar het profiel van de aangehouden Soedanezen.

De getuigenissen over gefolterde of mishandelde Soedanezen die eind december in de media verschenen, baren ons ernstige zorgen. De overheid voerde in haar dossiers geen grondig onderzoek en kwam daardoor haar internationale verplichtingen niet na. Bovendien stelde onze overheid met de identificatiemissies Soedanese mensen bloot aan hun overheid, hun potentiële vervolgers. De staatssecretaris gaf in het parlement toe dat er wel een ambtenaar van de Dienst Vreemdelingenzaken aanwezig was bij die identificatie, maar dat hij – bij gebrek aan een tolk – niet kon verstaan wat er werd gezegd. De overheid stelt mensen bloot aan een regime dat bekendstaat om zijn totale gebrek aan respect voor de mensenrechten, maar neemt niet de nodige maatregelen om adequaat te kunnen toezien op die identificatiemissie. Dat is een ernstig falen.

Wij zijn tevreden dat alle repatriëringen naar Soedan voorlopig geschorst zijn. Maar daar mag het niet bij blijven. Wij eisen dat onze regering en de staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken hun verantwoordelijkheid opnemen en de fundamenten van onze rechtsstaat respecteren. Daarom vragen wij dat onze regering: 

  • uiterste voorzichtigheid aan de dag legt bij samenwerking met autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor ernstige mensenrechtenschendingen en de nodige controle behoudt over een eventuele samenwerking;
  • in het geval van uitwijzing - ook buiten de asielprocedure - plaatsmaakt voor een grondige toetsing van de regionale context aan de fundamentele mensenrechten;
  • alle mensen in administratieve detentie die momenteel niet kunnen worden verwijderd, vrijlaat. Een persoon die niet kan worden teruggestuurd mag volgens het internationaal recht niet opgesloten blijven.

 
Ondertekenaars:
Amnesty International | 11.11.11 | Liga voor Mensenrechten | Vluchtelingenwerk Vlaanderen

 

Road of Change: Bezoek aan Duinkerke en Calais

Op zaterdag 6 januari brengen de deelnemers van Road of Change, een project van Vluchtelingenwerk Vlaanderen en Bond Zonder Naam, al een eerste bezoek aan vluchtelingen en ‘changemakers’. De 14 leerlingen en 7 leerkrachten bezoeken in kleinere groepjes Duinkerke en Calais. Vzw Humain zal hen daarbij begeleiden en maakt ter plekke een screening van de situatie en de omstandigheden op dat ogenblik.

Tijdens het bezoek vragen we aandacht voor de vaak onmenselijke en uitzichtloze situatie waarin mensen op de vlucht, gestrand in Duinkerke en Calais, verkeren. We ontdekken er wat de werkelijke situatie is om zo weg te gaan van het zwart-wit denken in het verhaal van mensen op de vlucht.

Het bezoek is daarnaast ook een voorbereiding op de inleefreis, die zal plaatsvinden van 9 februari tot 18 februari, die de jongeren zal brengen naar Zagreb, Belgrado, Šid, Subotica, Ljubliana en Ventimiglia. We ontdekken zo wat de situatie vlakbij is alvorens we verder richting de Balkan trekken.

Nieuwe chat robot beantwoordt vragen van asielzoekers

Ons land telt heel wat initiatieven die asielzoekers en vluchtelingen ondersteunen. Toch vindt de asielzoeker die in België arriveert niet altijd even gemakkelijk de weg naar de juiste diensten en de broodnodige informatie. Schrijnend, want weinig vragen zijn zo urgent als die van een asielzoeker.

Dankzij de gezamenlijke inzet van deJuristen Gent, Lee & Ally en Vluchtelingenwerk Vlaanderen is er een chat robot ontwikkeld die mee een antwoord wil bieden op dat probleem. 

Eerstelijnsadvies

De chatbot, die de naam Asylumbot meekreeg, wil een extra eerste luisterend oor bieden aan asielzoekers in België. De bot heeft een antwoord klaar op de meest prangende vragen. Zo kan de bot de nodige informatie geven over relevante onderwerpen zoals de asielprocedure, juridische en medische bijstand en opvang.

De vragen waarop Asylumbot een antwoord geeft, zijn niet toevallig die vragen die praktisch elke asielzoeker bij aankomst in België stelt. Het lijkt misschien bescheiden? Voor mensen op de vlucht is het echter een schat aan informatie. Voor Vluchtelingenwerk Vlaanderen is de chatbot voornamelijk een extra kanaal om de doelgroep te bereiken.

De bot wil asielzoekers ook doorverwijzen naar de voor hen relevante diensten en instanties. Asielzoekers kunnen via Asylumbot bijvoorbeeld terechtkomen bij het Startpunt van Vluchtelingenwerk waar ze – naast een warme kom soep – een informatiebrochure krijgen over de asielprocedure in hun eigen taal, aangevuld met mondelinge up-to-date informatie.

De bot weet te repliceren in het Engels en binnenkort ook in het Arabisch. In een ideaal geval leert de Asylumbot nog meer talen. De dagelijkse werking in het Startpunt van Vluchtelingenwerk toont wel aan dat de meeste asielzoekers zich in het Engels of Arabisch verstaanbaar kunnen maken. De bot is trouwens zo geprogrammeerd dat hij denkt in functie van de gebruiker en dus ook vragen herkent die taalkundig niet honderd procent correct zijn. 

Chatten met Asylumbot via Messenger

Matthias Dobbelaere-Welvaert, managing partner bij deJuristen Gent en Lee & Ally, zegt daarover: “We hebben er bewust voor gekozen Asylumbot beschikbaar te maken via de wijd verspreide Messenger-tool van Facebook. Met een gloednieuwe app riskeer je immers dat de gebruiker doorheen een leerproces moet. De meeste mensen op de vlucht zijn vertrouwd met Messenger en kunnen dus onmiddellijk aan de slag.”

Hij legt uit waarom hij een fervente aanhanger is van chatbots: “Dat de chatbot in een B2C-relatie een waardevolle rol kan opnemen, staat ondertussen niet langer ter discussie. De houding van consumenten ten opzichte van chatbots wijzigt zienderogen. We aanvaarden steeds vaker dat de eerstelijns helpdesk van een bedrijf bemand wordt door een chatbot. Tot nog toe staat het gebruik van chatbots in de non-profitsector op een lager pitje, maar toch lijkt het vanzelfsprekend dat chatbots ook een maatschappelijke rol kunnen opnemen. Naar het voorbeeld van de commerciële sector kunnen chatbots 24/7 (minder complexe) vragen beantwoorden en belangeloze organisaties zoals Vluchtelingenwerk Vlaanderen zo breder toegankelijk maken.” 

En zo geschiedde: deJuristen Gent en Vluchtelingenwerk Vlaanderen sloegen de handen in elkaar om Asylumbot tot leven te wekken. Het idee om Asylumbot te creëren kwam in eerste instantie van deJuristen. Vanuit hun ervaringen met hun eigen chatbot, Lee & Ally, wisten ze Vluchtelingenwerk Vlaanderen te overtuigen van de meerwaarde van een extra, geautomatiseerd informatiekanaal. De juristen asielrecht van Vluchtelingenwerk leverden de nodige content. Niet veel later hadden ze hun eigen chatbot.

Waarom deJuristen, als juridisch advieskantoor met specialisatie in internetrecht en intellectuele eigendom, besliste om bij te dragen aan de ontwikkeling van een chatbot voor asielzoekers, is op het eerste zicht misschien niet helemaal duidelijk. Dobbelaere-Welvaert verklaart: “Het klopt dat wij in onze dossiers weinig of nooit in aanraking komen met het vreemdelingenrecht. Toch kunnen ook wij onze ogen niet sluiten voor de vraagstukken waar belangeloze organisaties, zoals Vluchtelingenwerk Vlaanderen, op dagelijkse basis mee geconfronteerd worden. Gebaseerd op de gedachte dat iedereen het recht heeft om geholpen te worden, willen wij mee de toegang tot cruciale informatie voor asielzoekers en vluchtelingen bevorderen.”

Asielzoekers en smartphones?

Een chatbot veronderstelt per definitie dat de gebruiker over een computer of smartphone met internetverbinding beschikt. Op de vraag of Asylumbot er in zal slagen het beoogde doelpubliek te bereiken, besluiten de initiatiefnemers unaniem: “Het is duidelijk dat een smartphone een bijzonder nuttig instrument is als je op de vlucht bent. Het doet zowat alles wat je nodig hebt, behalve het voorzien van eten, drinken en een slaapplaats."
 

www.asylumbot.be