Egyptisch gezin stort in

  • Joachim De Wolf werkt voor CAW Middenkust in Oostende

Joachim De Wolf vertelt over zijn begeleiding en de moeilijkheden van het terugkeertraject

Mariam en Youssef zijn christenen uit Egypte. We analyseren waarom ze hun land hebben verlaten en bereiden hen voor op het asielinterview. Dat schept vertrouwen. Het zorgt ervoor dat ze persoonlijke informatie met ons delen in plaats van te verzwijgen. Doordat Caritas de administratieve taken op zich neemt, kunnen wij echt focussen op de belangrijke psychosociale begeleiding. Anders gaat de administratieve rol overheersen en dat breekt het vertrouwen.’

‘Als we Mariam vertellen dat ze naar een terugkeerplaats moeten, reageert ze kalm, maar aangeslagen. In zulke situaties proberen we zo veel mogelijk aanwezig te zijn voor het gezin. Maandagochtend ga ik opnieuw op huisbezoek. Ik tref Mariam vermoeid en ontredderd in pyjama op het bed, met zwarte kringen onder de ogen en twee hyperactieve kinderen waarover ze zich niet kan ontfermen. Kon de staatssecretaris dit beeld maar zien.’

‘”Ik heb een zwaar weekend achter de rug”, vertelt ze. “Mijn man was het hele weekend buiten zichzelf. Ik overweeg om van hem te scheiden”. Die ochtend is hij spoorloos en telefonisch onbereikbaar. Gelukkig duikt hij rond half drie weer op, maar gekalmeerd is hij niet. Na een huisbezoek bevestigt onze psycholoog dat de psychologische staat van Youssef – hij dreigt met zelfmoord – gevaarlijk kan zijn.’

In de terugkeerplaatsen moeten ze binnen de vijftien dagen over een terugkeer beslissen. Met nieuwe begeleiders die ze niet kennen en die dreigen met een gedwongen uitwijzing. Het is een illusie dat dat kan werken.

‘Omdat niemand in crisismomenten belangrijke beslissingen kan nemen, “parkeren” we even Mariam’s vraag om te scheiden van haar man. Maar het illustreert hoe onderliggende spanningen en conflicten op agressieve manier naar boven komen door te hevig en te snel de druk op afgewezen asielzoekers op te voeren. Laat staan dat je hen dan nog naar een duurzame terugkeer kan begeleiden.’

‘Uiteindelijk vertrekt het gezin verslagen naar de terugkeerplaatsen in Arendonk. Na de lange reis krijgen ze te horen dat het centrum niet op de hoogte is van hun komst. Diezelfde avond belt Mariam: “Ik begrijp niet dat wij al deze problemen moeten doormaken om in Arendonk te horen dat ze niet op ons zitten te wachten”. In de terugkeerplaatsen moeten ze binnen de vijftien dagen over een terugkeer beslissen. Met nieuwe begeleiders die ze niet kennen en die dreigen met een gedwongen uitwijzing. Het is een illusie dat dat kan werken. Al ons werk en de vertrouwensbasis waarop wij oplossingen kunnen uitwerken, worden verbroken. Mariam en Youssef zijn niet in de terugkeerplaatsen gebleven. Ondertussen wonen ze ergens ondergedoken in Antwerpen, zonder papieren.’

Joachim De Wolf

Joachim De Wolf vertelt over Mariam en Youssef, Egyptische christenen