Nieuws

Rechtbank veroordeelt Belgische staat asielzoekers direct op te vangen

Rechtbank veroordeelt Belgische staat asielzoekers direct op te vangen. 

Enkele weken geleden trok Fedasil instructies in waardoor verschillende groepen verzoekers om internationale bescherming (asielzoekers) sinds begin dit jaar geen opvang kregen en waartegen wij een beroep indienden bij de Raad van State. Vandaag zegt de rechtbank van eerste aanleg dat de Belgische staat het recht op opvang van asielzoekers miskent door hen niet direct op te vangen nadat zij hun nood aan bescherming uiten via het online afsprakenformulier van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ).

Door de coronamaatregelen moeten mensen die asiel willen aanvragen in ons land sinds 3 april 2020 eerst via een online formulier een afspraak maken met de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ). Dan krijgen ze een e-mail met een afspraak. Pas met die afspraak mogen ze naar het aanmeldcentrum gaan.

Tussen het invullen van het online formulier en de afspraak bij DVZ krijgen ze geen opvang. Nochtans hebben ze daar wel recht op.

In de praktijk duurt het enkele dagen tot weken en in sommige gevallen zelfs maanden voor ze een afspraak krijgen. Ook gezinnen met kinderen, alleenstaande vrouwen en mannen met medische problemen en trauma's komen daardoor op straat en in zeer precaire situaties terecht. Waar het zo goed als onmogelijk is om de coronapreventiemaatregelen te respecteren.

Zo'n situatie is onaanvaardbaar en onwettig. Volgens het Europees en Belgisch recht hebben asielzoekers recht op opvang van zodra ze hun nood aan internationale bescherming kenbaar maken. Zelfs als dit vanwege de gezondheidscrisis niet meteen spontaan en fysiek aan het aanmeldcentrum zelf kan, is het invullen van het online formulier voldoende om hun vraag om bescherming te begrijpen.

Veroordelingen Fedasil

Fedasil is de laatste maanden al honderden keren veroordeeld door arbeidsrechtbanken om asielzoekers in afwachting van hun afspraak bij DVZ direct op te vangen. Volgens de rechters kan de achterstand die bij DVZ door de coronamaatregelen is opgebouwd niet verhaald worden op de mensen zelf, die duidelijk asielzoekers zijn en daarom recht hebben op een menswaardige en aangepaste opvang in afwachting van een beslissing in hun asielprocedure.

Sinds het begin van de coronacrisis hebben we de Staatssecretaris bevoegd voor asiel en migratie, Maggie De Block, Fedasil en DVZ meerdere keren aangesproken over de onhoudbare situatie. Maar er kwam geen oplossing. Ook niet nadat we de Belgische staat en Fedasil officieel in gebreke stelden. Hierdoor zagen we ons genoodzaakt samen een collectief beroep in te dienen. Dat beroep hebben we nu gewonnen.

Onmenselijke behandeling

Het huidige systeem komt in de praktijk neer op een asielquotum: het aantal asielaanvragen per dag wordt beperkt in functie van de capaciteit van DVZ en Fedasil. Dat is niet alleen in strijd met het recht op opvang maar ook het recht om internationale bescherming te vragen. Het opvangnetwerk staat onder druk als gevolg van een jarenlang slecht beheer en ondoordacht afbouwbeleid door de bevoegde Staatssecretarissen, en kan niet verweten worden aan de mensen op de vlucht zelf.

Wij eisen dat de overheid onmiddellijk het beleid stopzet dat nu door de rechtbank onwettig is verklaard, en dat ze direct opvang biedt aan mensen die via het afsprakenformulier kenbaar maken dat ze nood hebben aan bescherming. Wij kunnen als burgers niet aanvaarden dat de overheid steeds opnieuw onwettige maatregelen aanneemt die de rechten van mensen op de vlucht met de voeten treden. België moet een opvangbeleid voeren dat het Europees en Belgisch recht respecteert en dat vertrekt vanuit de rechten van mensen op de vlucht.

Ondertekenaars

CIRÉ, Vluchtelingenwerk Vlaanderen, ADDE (Association pour le droit des étrangers), Avocats.be, NANSEN, ORBIT vzw, Ligue des droits humains, CAW Brussel, Service droit des jeunes de Bruxelles, Plateforme citoyenne de soutien aux réfugiés

Perscontact

Charlotte Vandycke - Vluchtelingenwerk Vlaanderen - 0494 41 10 67

MORIA: #EuropeMustAct > wat kan jij doen voor mensen op de vlucht?

Na de brand in het vluchtelingenkamp van Moria op het eiland Lesbos in de nacht van 8 op 9 september werden 13 000 vluchtelingen waaronder 4000 kinderen dakloos.

Al jarenlang worden duizenden mensen in erbarmelijke omstandigheden vastgehouden in een kamp dat vele malen over zijn capaciteit zit. Geweld, psychische problemen, zelfmoordpogingen en zelfverminking waren alomtegenwoordig, ook onder kinderen.

Corona maakte de situatie helemaal ‘explosief’. Het kamp is al maanden totaal afgesloten van de buitenwereld omwille van de angst voor besmettingen. Het Fundamentele Rechtenagentschap van de EU noemt de situatie op de Griekse eilanden niet voor niets het meest zorgwekkende mensenrechtenprobleem van de Unie.

In ons land wordt door vele vrijwilligers en vzw 's zoals Vluchtelingenwerk, 11.11.11., Amnesty, Ciré, #Gent Zonder Grenzen, Platform Kinderen op de Vlucht, Caritas International,... hard gewerkt om samen met onze autoriteiten oplossingen te vinden voor de opvang van vluchtelingen van de Griekse eilanden in ons land.

Als alle Europese lidstaten nu samenwerken, dan hoeft ieder land aan nog geen 500 mensen opvang te bieden om iedereen van het afgebrande kamp te kunnen helpen. #EuropeMustAct

 Hoe kan je helpen?

  1. Kom naar onze protestactie voor de vluchtelingen van kamp Moria op donderdag 17 september om 12u30 voor de deuren van het Europees Parlement in Brussel. Alle Europese lidstaten moeten nu samenwerken om iedereen van het afgebrande kamp te kunnen helpen. Lees er hier meer over.

  2. Teken de petitie en roep onze Europese leiders op om nu te reageren! 

  3.  Doe een gift voor Vluchtelingenwerk. Wij zetten ons elke dag in om te waken over de rechten van mensen op de vlucht in België en hen die kans op een nieuw leven te bieden.

  4.  Steun Europese ngo's die werkzaam zijn op Lesbos.

  5. Meld je aan bij een vrijwilligersinitatief in je buurt.

  6.  Steun onze Refugee Walk.

  7.  Stuur een brief naar jouw gemeente om solidair te zijn.

Ngo's dagvaarden Belgische staat

Vorige week vrijdag dagvaarden we, samen met andere ngo's, de Belgische staat. Waarom? Omdat al maandenlang 100den mannen, vrouwen en kinderen op straat moeten overleven door nalatigheid van onze regering. 

Hieronder vind je het persbericht dat we uitstuurden. 

Verschillende organisaties (ADDE, avocats.be, CIRÉ, Ligue des droits humains, NANSEN vzw, ORBIT vzw, Service droit des jeunes de Bruxelles, het Burgerplatform BxlRefugees en Vluchtelingenwerk Vlaanderen) dagvaarden de Belgische staat en Fedasil omdat ze mensen die internationale bescherming  vragen (asielzoekers) niet onmiddellijk de opvang geven die ze nodig hebben. Deze mensen hebben bij wet recht op opvang, wat naast onderdak ook sociale, medische, psychologische en juridische begeleiding inhoudt. Ze moeten op straat overleven en dat tijdens een wereldwijde gezondheidscrisis.

Elke dag zien de vrijwilligers en medewerkers van de organisaties mannen, vrouwen, en kinderen aan de deuren van het Klein Kasteeltje (aanmeldcentrum voor asielzoekers in België) die niet weten waarheen. Een verblijf op straat van meer dan twee weken voor gezinnen en van soms meer dan acht weken voor alleenstaande mannen, is geen uitzondering. De betrokken organisaties proberen deze mensen met een nood aan internationale bescherming te helpen bij het invullen van het online formulier, het opvolgen van de afspraak bij de Dienst Vreemdelingenzaken en het zoeken naar tijdelijke opvang. Maar de situatie houdt te lang aan. Sociale organisaties doen wat ze kunnen maar beschikken niet over het mandaat noch over voldoende middelen om steeds opnieuw de nalatigheid van de regering op te vangen.

Waarom geen opvang?

Bij het begin van de lockdown werd het Klein Kasteeltje gesloten. Niemand kon asiel aanvragen, waardoor ze geen recht op opvang hadden en op straat terecht kwamen. Na een paar weken werd een systeem ingevoerd waarbij asielzoekers online een afspraak konden maken om live asiel aan te vragen. Dit online aanmeldingssysteem veroorzaakt tal van problemen. Zo is het formulier zelf enkel in het Frans en het Nederlands beschikbaar, ook al werden aparte vertalingen voorzien en is het niet toegankelijk met een buitenlandse mobiele telefoon of computer. Het duurt vaak weken voor mensen uitgenodigd worden. Terwijl ze wachten, geeft Fedasil hen geen opvang en moeten ze op straat overleven.

Tientallen individuele veroordelingen Fedasil baten niet

Begin juli berichtten de media over tientallen veroordelingen van Fedasil voor het niet opvangen van asielzoekers. Intussen werd Fedasil al meer dan 100 keer veroordeeld door de arbeidsrechtbank. Telkens geeft de rechter aan dat het niet verantwoord is tijdens een gezondheidscrisis mensen op straat te laten overleven. Dat is een gevaar voor de betrokkene én voor de algemene gezondheid. Bovendien zegt de arbeidsrechtbank dat de administratieve achterstand van de Dienst Vreemdelingenzaken niet kan afgeschoven worden op de betrokkenen zelf en dat het duidelijk is dat zij als verzoeker om internationale bescherming recht hebben op opvang.

Meer dan 700 asielzoekers, ook gezinnen met kinderen, wachtten toen al op een afspraak en opvang. Meer dan een maand later staan er nog steeds minstens evenveel mensen op straat. Een ontmoeting deze week met het kabinet van de minister bevoegd voor Asiel en Migratie, de Dienst Vreemdelingenzaken en Fedasil bracht geen zekerheid dat dit op korte of zelfs lange termijn wordt opgelost. Wij kunnen niet langer toekijken hoe kwetsbare mensen verder op straat belanden en dagvaarden daarom de Belgische staat en Fedasil.

Wij menen dat er intussen oplossingen konden uitgewerkt worden die wel de fundamentele rechten van deze groep mensen respecteren, zoals ook ziekenhuizen en daklozenopvangcentra voor hun doelpubliek konden doen.

Perscontact:

Eef Heylighen eef@vluchtelingenwerk.be – 0473 88 65 97 (vanaf 11/08/2020)