Nieuws

Drie jaar EU-Turkije deal: een gelukkige verjaardag?

Open brief en verkiezingsvoorstellen

 

Samen met OXFAM Solidarité/Solidariteit, Caritas International Belgique, Médecins du Monde Belgique, 11.11.11, CNCD/11.11.11, CIRÉ-Coordination et initiatives pour réfugiés et étrangers, Beweging.net en 25 andere Europese organisaties ondertekende Vluchtelingenwerk Vlaanderen een open brief (klik hier) aan de Europese leiders waarin we oproepen de EU-Turkije deal stop te zetten. We zijn ervan overtuigd dat de EU over de middelen en capaciteiten beschikt om op een menselijke manier tegemoet te komen aan de noden van iedereen die asiel wil aanvragen op Europese bodem.

 

Drie jaar geleden, op 18 maart 2016, sloot de EU een deal met de Turkse president Erdogan, de zogenaamde EU-Turkije deal. Daarmee kwamen de regeringen overeen dat mensen die zonder reisdocumenten via Turkije in Griekenland toekomen en geen asiel aanvragen, en mensen van wie de asielaanvraag niet ontvankelijk wordt verklaard, naar Turkije kunnen worden teruggestuurd. Daarnaast zou de EU, voor elke Syriër die op deze manier wordt terugstuurd, een Syrische vluchteling die in Turkije verblijft naar Europa uitnodigen. Zo wilden de Europese leiders mensen op de vlucht doen inzien dat het zinloos is een oversteek naar Europa te wagen, en dat ze beter in Turkije blijven.

Na een jaar was het al overduidelijk dat Turkije geen veilig land is voor vluchtelingen: het land stuurt op grote schaal mensen terug die het geweld in Syrië trachten te ontvluchten. Vluchtelingen en asielzoekers worden er ook in slechte omstandigheden opgevangen en hebben nauwelijks toegang tot werk, onderwijs en gezondheidszorg.

Toch werd de EU-Turkije deal een blauwdruk voor een beleid dat de 'opvang in de regio' zou uitbesteden aan landen buiten de Europese Unie. België investeerde begin december 2018 nog een extra 2 miljoen euro in het EU Trust Fund for Africa. Dit noodfonds, dat eind 2015 in volle 'vluchtelingencrisis' werd gelanceerd, kreeg hoe langer hoe meer een structureel karakter. 85% van het ondertussen meer dan 4 miljard euro bedragende fonds, komt uit de Europese budgetten voor ontwikkelingshulp, berichtte 11.11.11 in januari 2019, en uitermate zorgwekkend is de steun aan de Libische kustwacht. Die onderschept vluchtelingen op de Middellandse Zee om hen terug te voeren naar de beruchte Libische vluchtelingenkampen, waar ze terechtkomen in een vicieuze cyclus van arbitraire detentie, misbruik en uitbuiting. Daarnaast werd vorige week het politiegeweld bij de illegale pushbacks aan de Kroatische grens, eveneens mogelijk met Europese steun, aangekaart in een onthullend rapport van Amnesty. Ondanks deze afschuwelijke praktijken aan haar grenzen blijft de Europese Unie aanzienlijke middelen toekennen aan Kroatië om infrastructuur voor grensbeveiliging te ontwikkelen, waardoor er geen veilige mogelijkheid bestaat om voet aan grond te krijgen in de EU en de situatie in de vluchtelingenkampen in Bosnië en Herzegovina verergert.

Ook in onze verkiezingsvoorstellen pleiten we voor meer legale en veilige toegangswegen tot Europa en België. Dat kan met humanitaire visa waarbij duidelijke en transparante regels gehanteerd worden. We vragen om in te zetten op een structureel hervestigingsbeleid met hoge jaarlijkse quota, een versoepeling van de procedure en criteria voor gezinshereniging voor mensen met een beschermingsstatus, en het afschaffen van terugname-akkoorden met landen die mensenrechten schenden.

Klik hier voor onze volledige voorstellen voor de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen en stem met ons voor een echt asielbeleid dat mensen voorop zet.

Ons standpunt over humanitaire visa

De laatste dagen verscheen overal in de media het gerechtelijk onderzoek naar een N-VA-gemeenteraadslid, die in ruil voor grote sommen geld humanitaire visa zou hebben verstrekt aan Syrische vluchtelingen. Daaruit blijkt maar weer de nood aan transparante en duidelijke criteria, criteria die nu ontbreken in de procedure voor humanitaire visa. Maar wat is dat nu juist, een humanitair visum? Hoeveel kost het? En hoe wordt het geregeld?

Naar aanleiding van dit gerechtelijk onderzoek, herinneren wij aan onze eis om transparante en duidelijke criteria in de wet uit te werken. Hiervoor werkten wij een concreet voorstel uit in ons standpunt over humanitaire visa (dat eerder al op deze website verscheen in maart 2018). 

Wat zijn humanitaire visa?

Er bestaat geen algemene juridische definitie van humanitaire visa. Wij verstaan hieronder de toelating tot het grondgebied van een land die gevraagd en verleend wordt vanwege een humanitaire reden of een bijzondere situatie waarin de betrokken persoon zich bevindt. Zo een visum werd bijvoorbeeld al toegekend aan Syriërs die hier familie hebben maar alleen achterblijven in het herkomstland en volledig afhankelijk zijn van het gezin dat in België verblijft.

Momenteel betalen mensen die een humanitair visum aanvragen, naast de visumleges (60 euro voor kort verblijf, 180 euro voor lang verblijf) en eventuele kosten bij de ambassade, ook nog eens retributiekosten van 350 euro per volwassene persoon.

In het geval van de visa die verhandeld zouden zijn, ging het voornamelijk om Assyrische christenen, die wegens hun geloofsovertuiging in gevaar verkeerden. Hun kandidatuur zou zijn voorgedragen aan het kabinet van gewezen Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken, die vervolgens de instructie gaf aan de Dienst Vreemdelingenzaken om, na een zeer beperkte controle, de visa af te leveren. Het gerecht onderzoekt momenteel of de betrokkenen hiervoor grote sommen geld moesten betalen aan de tussenpersoon. Het verstrekken van humanitaire visa tegen betaling kan gekwalificeerd worden als mensensmokkel. Omdat mensen op de vlucht vandaag nog steeds zo goed als geen veilige en legale manier om naar Europa en België te komen leggen zij hun leven vaak in handen van mensensmokkelaars en -handelaars.

Wat is ons standpunt?

We vragen dat België gebruik maakt van objectieve, humane en beschermingsgerichte criteria voor het toekennen van deze visa. Daarvoor moeten duidelijke criteria en een procedure worden opgenomen in de wet. Tot nog toe valt het toekennen immers onder de discretionaire bevoegdheid van de Staatssecretaris (of bevoegde minister). Dat houdt in dat deze naar eigen goeddunken kan bepalen wie ervoor in aanmerking komt.

Daarom stellen wij een procedure voor waarbij mensen, met banden in België een humanitair visum kunnen aanvragen met als doel in België internationale bescherming aan te vragen. Die banden kunnen bestaan uit familiale of administratieve banden, zoals bijvoorbeeld een eerder legaal verblijf in België. Bovendien moet het mogelijk zijn dat een dergelijk visum wordt aangevraagd bij de Dienst Vreemdelingenzaken door een derde in opdracht van de betrokkene. Mensen met nood aan internationale bescherming hebben immers niet altijd de mogelijkheid om zich veilig naar een Belgische ambassade te verplaatsen in hun land van herkomst, of in de regio. Het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen (CGVS) spreekt zich bij de visumaanvraag uit over de aanwezigheid van relevante elementen in het dossier voor een aanvraag tot internationale bescherming.

Lees ons uitgewerkte standpunt

Met dit standpunt doen wij een concreet voorstel voor een procedure rond humanitaire visa, die bijdraagt aan een veilige en legale toegang aan mensen op de vlucht. Klik hier voor een uitgewerkte versie van ons standpunt.

Brief aan de nieuwe staatssecretaris voor Asiel en Migratie

Gisteren stuurden wij samen met Plateforme citoyenne de soutien aux réfugiés BruxellesCIRÉ-asblMédecins Sans Frontières (Belgique)CNCD-11.11.11 en Médecins Du Monde Belgique een brief naar de nieuwe staatssecretaris voor Asiel en Migratie Maggie De Block om haar te verwelkomen en te vragen de limiet op asielaanvragen op te heffen.

Hieronder kan je onze volledige brief lezen.