Nieuws

Rechtbank veroordeelt Belgische staat asielzoekers direct op te vangen

Rechtbank veroordeelt Belgische staat asielzoekers direct op te vangen. 

Enkele weken geleden trok Fedasil instructies in waardoor verschillende groepen verzoekers om internationale bescherming (asielzoekers) sinds begin dit jaar geen opvang kregen en waartegen wij een beroep indienden bij de Raad van State. Vandaag zegt de rechtbank van eerste aanleg dat de Belgische staat het recht op opvang van asielzoekers miskent door hen niet direct op te vangen nadat zij hun nood aan bescherming uiten via het online afsprakenformulier van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ).

Door de coronamaatregelen moeten mensen die asiel willen aanvragen in ons land sinds 3 april 2020 eerst via een online formulier een afspraak maken met de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ). Dan krijgen ze een e-mail met een afspraak. Pas met die afspraak mogen ze naar het aanmeldcentrum gaan.

Tussen het invullen van het online formulier en de afspraak bij DVZ krijgen ze geen opvang. Nochtans hebben ze daar wel recht op.

In de praktijk duurt het enkele dagen tot weken en in sommige gevallen zelfs maanden voor ze een afspraak krijgen. Ook gezinnen met kinderen, alleenstaande vrouwen en mannen met medische problemen en trauma's komen daardoor op straat en in zeer precaire situaties terecht. Waar het zo goed als onmogelijk is om de coronapreventiemaatregelen te respecteren.

Zo'n situatie is onaanvaardbaar en onwettig. Volgens het Europees en Belgisch recht hebben asielzoekers recht op opvang van zodra ze hun nood aan internationale bescherming kenbaar maken. Zelfs als dit vanwege de gezondheidscrisis niet meteen spontaan en fysiek aan het aanmeldcentrum zelf kan, is het invullen van het online formulier voldoende om hun vraag om bescherming te begrijpen.

Veroordelingen Fedasil

Fedasil is de laatste maanden al honderden keren veroordeeld door arbeidsrechtbanken om asielzoekers in afwachting van hun afspraak bij DVZ direct op te vangen. Volgens de rechters kan de achterstand die bij DVZ door de coronamaatregelen is opgebouwd niet verhaald worden op de mensen zelf, die duidelijk asielzoekers zijn en daarom recht hebben op een menswaardige en aangepaste opvang in afwachting van een beslissing in hun asielprocedure.

Sinds het begin van de coronacrisis hebben we de Staatssecretaris bevoegd voor asiel en migratie, Maggie De Block, Fedasil en DVZ meerdere keren aangesproken over de onhoudbare situatie. Maar er kwam geen oplossing. Ook niet nadat we de Belgische staat en Fedasil officieel in gebreke stelden. Hierdoor zagen we ons genoodzaakt samen een collectief beroep in te dienen. Dat beroep hebben we nu gewonnen.

Onmenselijke behandeling

Het huidige systeem komt in de praktijk neer op een asielquotum: het aantal asielaanvragen per dag wordt beperkt in functie van de capaciteit van DVZ en Fedasil. Dat is niet alleen in strijd met het recht op opvang maar ook het recht om internationale bescherming te vragen. Het opvangnetwerk staat onder druk als gevolg van een jarenlang slecht beheer en ondoordacht afbouwbeleid door de bevoegde Staatssecretarissen, en kan niet verweten worden aan de mensen op de vlucht zelf.

Wij eisen dat de overheid onmiddellijk het beleid stopzet dat nu door de rechtbank onwettig is verklaard, en dat ze direct opvang biedt aan mensen die via het afsprakenformulier kenbaar maken dat ze nood hebben aan bescherming. Wij kunnen als burgers niet aanvaarden dat de overheid steeds opnieuw onwettige maatregelen aanneemt die de rechten van mensen op de vlucht met de voeten treden. België moet een opvangbeleid voeren dat het Europees en Belgisch recht respecteert en dat vertrekt vanuit de rechten van mensen op de vlucht.

Ondertekenaars

CIRÉ, Vluchtelingenwerk Vlaanderen, ADDE (Association pour le droit des étrangers), Avocats.be, NANSEN, ORBIT vzw, Ligue des droits humains, CAW Brussel, Service droit des jeunes de Bruxelles, Plateforme citoyenne de soutien aux réfugiés

Perscontact

Charlotte Vandycke - Vluchtelingenwerk Vlaanderen - 0494 41 10 67

Onder druk van verschillende organisaties stopt de Belgische staat met uitsluiting opvang van bepaalde asielzoekers

Eind januari 2020 gingen verschillende organisaties in beroep tegen instructies van Fedasil waardoor bepaalde categorieën asielzoekers geen opvang meer kregen. Dit was volgens de Belgische overheid nodig om misbruik van de opvang tegen te gaan. Net voor de zitting voor de Raad van State plaats zou vinden, trekt Fedasil de instructies in en geeft daarmee toe dat deze onwettig zijn. Ze bereiden nieuwe instructies voor.

Dat lijkt een overwinning, maar we kunnen ons hier helaas niet over verheugen. Deze onwettige instructies hadden bijna negen maanden een verwoestend effect op honderden mensen, die zonder opvang en in een situatie van extreme onzekerheid aan hun lot overgelaten werden. Een situatie die nog verergerde door de COVID-19-pandemie.

Op basis van de instructies weigerde Fedasil opvang aan twee groepen asielzoekers. De eerste groep waren mensen waarvoor België eerst besliste dat een ander EU-land bevoegd is, maar die de overheid niet tijdig overdroeg aan dat land. Daardoor werd België verantwoordelijk voor hun procedure. 'Honderden mensen werden zonder opvang en in een situatie van extreme onzekerheid aan hun lot overgelaten'

De andere groep zijn mensen die internationale bescherming kregen in een ander EU-land, maar die terug bescherming in België vragen. Veel asielzoekers, komen de EU immers binnen via Griekenland of Italië. Daar zijn de opvangomstandigheden slecht en de asielprocedure gebrekkig. Er is bovendien een moeilijke toegang tot juridische bijstand en medische zorg en mensen krijgen er te maken met ernstige discriminatie.

Moria

Het drama op Moria was het beste bewijs dat we binnen de EU niet alle lasten bij de lidstaten aan de grens kunnen leggen. Deze twee groepen hebben net zoals andere asielzoekers die wachten op een beslissing, recht op een menswaardige opvang. De Belgische opvangwet van 2007 bepaalt in welke gevallen Fedasil het recht op opvang  kan beperken of intrekken, en deze groepen zijn daarin niet voorzien. Er was dus geen wettelijke basis om hen volledig uit te sluiten en de beslissing over hun procedure op straat te laten afwachten.

In mei dit jaar al adviseerde de auditeur van de Raad van State om de instructies te vernietigen. Nu Fedasil, aan de vooravond van de hoorzitting van 14 september 2020, de instructies  intrekt, geven ze eindelijk toe dat deze onwettig waren maar vermijden ze een officiële vernietiging.

Opvangnetwerk onder druk

Het opvangnetwerk van Fedasil staat al jaren onder druk. Dat is vooral te wijten aan de ondoordachte afbouw van opvangplaatsen die de regering de voorbije jaren deed. Dit kan niet verhaald worden op de asielzoekers. 'Het opvangnetwerk van Fedasil staat al jaren onder druk. Dat is vooral te wijten aan de ondoordachte afbouw van opvangplaatsen die de regering de voorbije jaren deed'

We worden te vaak gedwongen om juridische stappen te zetten tegen de staat, omdat zij haar verplichtingen niet nakomt. Ook vandaag nog is dat het geval. Sinds de sluiting van het aanmeldcentrum en de omschakeling naar een digitaal afsprakensysteem in het kader van de coronamaatregelen, verblijven honderden asielzoekers op straat in afwachting van hun afspraak. 

Deze situatie noodzaakte ons opnieuw om naar de rechter te stappen. We vrezen dat de nieuwe instructies, die Fedasil nu aankondigt, ook opnieuw vooral ontrading en afschrikking tot doel hebben, in plaats van het respect voor de fundamentele rechten van mensen op de vlucht.  

Er is dringend nood aan een koerswijziging in het opvangbeleid. Fedasil en deBelgische overheid moeten hun wettelijke verplichtingen nakomen en de fundamentele rechten van asielzoekers respecteren. Dat geldt des te meer in de huidige gezondheidscrisis.

Ondertekenaars

CIRÉ, Vluchtelingenwerk Vlaanderen, NANSEN, Ligue des Droits Humains, Liga voor Mensenrechten, ADDE (Association pour le droit des étrangers), Avocats.be: (Ordre des Barreaux Francophones & Germanophones)

Refugee Walk dit jaar coronaproof: Vluchtelingenwerk voert actie voor jonge vluchtelingen in Vlaamse steden

Deze ochtend, op dinsdag 25 augustus, brachten jonge vluchtelingen en vrijwilligers in verschillende grote Vlaamse steden krijtgraffiti aan in het straatbeeld om mensen te overtuigen om mee te doen met de Refugee Walk op zondag 27 september. Vluchtelingenwerk Vlaanderen wil meer aandacht creëren voor de situatie van jonge vluchtelingen. De hoofdactie was in Leuven maar de jongeren brachten ook graffiti aan in Mechelen, Gent, Brugge en Hasselt.

'Wereldwijd zijn bijna tachtig miljoen mensen op de vlucht. Meer dan de helft van hen zijn helaas kinderen of jongeren. Zij blijven vaak onzichtbaar in debatten over migratie, terwijl ze net extra kwetsbaar zijn. Daarom willen we graag extra aandacht aan hen besteden', legt Charlotte Vandycke, directeur van Vluchtelingenwerk, uit.

De gevluchte jongeren van ons Project Ananas, een initiatief in samenwerking met Tumult vzw en Cera, willen met de hashtag #letswalktogether niet alleen hun kwetsbare situatie aan het licht brengen, maar mensen vooral ook aansporen om deel te nemen aan de Refugee Walk.

Refugee Walk gaat door op 27 september, in overeenstemming met de coronamaatregelen

Dit jaar vindt de vijfde editie van de Refugee Walk plaats op zondag 27 september maar in een ander jasje. Door de huidige coronamaatregelen is er geen gezamenlijke route, maar worden deelnemers aangemoedigd om hun eigen parcours uit te stippelen. 

'Met deze actie wil Vluchtelingenwerk aandacht creëren voor de situatie van jonge vluchtelingen'

'De Refugee Walk is een sponsortocht van 40km. Het geld dat alle teams inzamelen gaat naar Vluchtelingenwerk. Daarmee helpen we onder andere jonge vluchtelingen.'

Dit is een kans voor teams om eigen omgeving beter te leren kennen, samen met hun bubbel. Daarnaast zamelen deelnemers geld in voor Vluchtelingenwerk, die met de opbrengst dus extra steun wil bieden voor jonge vluchtelingen.

Meer info op www.refugeewalk.be 

Foto's van de actie?