Push-backs zijn illegaal

  • UNHCR - Een overvolle boot met vluchtelingen en asielzoekers meert net op tijd aan.

We kregen vandaag heel wat vragen over push-backs. Er wordt her en der wel eens gepleit om bootvluchtelingen te onderscheppen op zee en meteen terug te sturen, een praktijk die bekend is onder de naam ‘push-backs’. Maar mag dat eigenlijk wel?

Nee dus. Push-backs zijn absoluut in strijd met de wet.

Een van de pijlers van het internationaal recht is het beginsel van non-refoulement: het verbod om mensen terug te sturen naar een land waar ze vervolgd kunnen worden of waar hun leven of veiligheid in gevaar zijn. Dit beginsel is vastgelegd in artikel 33 van het VN-Vluchtelingenverdrag, maar ook in het VN-Verdrag tegen Foltering, het VN-Verdrag inzake Burger- en Politieke Rechten en het Europees Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens. Dit recht geldt altijd, overal en voor iedereen, op de vlucht of niet.

Push-backs gaan dus lijnrecht in tegen het principe van non-refoulement en het fundamenteel recht om asiel aan te vragen.

Mensen onderscheppen op zee en terugsturen, zonder hen de kans te geven om asiel aan te vragen, en zonder na te gaan of ze recht hebben op asiel, is niet meer of minder dan een schending van het internationaal, het Europees én het Belgisch recht.

Tot de beruchte zaak ‘Hirsi, Jamaa en anderen versus Italië’ in 2009, waren push-backs een gangbare praktijk. Dat betekent niet dat die praktijk ook wettig was.

De Italiaanse kustwacht onderschepte een groepje Somalische en Ertitrese vluchtelingen in een bootje en stuurde hen terug naar Libië, zonder hen te horen en zonder hen de kans te bieden asiel aan te vragen. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde dat dit onwettig was. Op die manier werd er eindelijk een einde gemaakt aan het push-backbeleid.

We leven in een democratische rechtsstaat waar rechters over onze principes waken. Als we geloven in de rechtsstaat, dan moeten we de beslissingen van rechters ernstig nemen. Push-backs zijn en blijven in strijd met het internationaal recht.