Lijst veilige landen goedgekeurd ondanks protest

Op de ministerraad van 1 december 2017 keurde de regering de nieuwe lijst van veilige landen goed. Voor asielzoekers uit deze landen verloopt de asielprocedure versneld en is de bewijslast zwaarder. Vluchtelingenwerk vindt zo'n lijst zeer problematisch.
De toepassing van deze lijst roept vragen op over de kwaliteit van de asielprocedure en houdt het risico in mensen uit te sluiten van de bescherming die zij nodig hebben 

De regering stelt elk jaar zo'n lijst vast. Op de nieuwe lijst staan dezelfde landen als de voorbije jaren: Albanië, Bosnië-Herzegovina, Kosovo, Montenegro, Macedonië, Servië, India en Georgië. In tegenstelling tot vorig jaar gaf het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen dit jaar wel een positief advies voor Georgië.

We vinden het begrip ‘veilig herkomstland’ problematisch. Het is onmogelijk om de veiligheid van een bepaald land op algemene wijze te evalueren. Sommige asielzoekers uit deze ‘veilige’ landen zijn slachtoffers van herhaalde discriminatie, vervolging en schending van hun mensenrechten. Alle asielzoekers, ongeacht hun nationaliteit, verdienen dezelfde behandeling binnen de asielprocedure. De toepassing van deze lijst roept vragen op over de kwaliteit van de asielprocedure en over het risico om mensen uit te sluiten van de bescherming die zij nodig hebben. Want de gevolgen van zo’n lijst zijn zwaar voor asielzoekers: de bewijslast wordt zwaarder voor hen, de behandeling van de aanvraag wordt versneld. Voor asielzoekers uit deze landen is het op zo’n korte tijd vaak erg moeilijk om de bijstand van een advocaat te zoeken en hun aanvraag goed voor te bereiden.

We zijn echter wel tevreden dat de regering dit jaar enkel landen op de lijst heeft gezet waarvoor het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen een positief advies heeft gegeven. De staatssecretaris had in het parlement al meegedeeld dat hij ook landen uit de Magreb, zoals Marokko en Algerije, op de lijst van veilige landen wilde zetten, maar deed dit niet na een negatief advies over deze landen van het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen.

Naast het bestaan van ‘veilige herkomstlanden’, zal onze wet binnenkort ook het concept ‘veilig derde land’ bevatten. Op basis van dat concept zou België mensen op de vlucht kunnen terug sturen naar landen als Egypte of Turkije indien België die landen als 'veilig' beschouwt en de asielzoeker er 'een band' mee heeft. Ook tegen dit concept verzetten we ons. De vage criteria over wat een band is, de beperkte procedurele garanties en de zware bewijslast op de asielzoekers leiden er toe dat een grondig onderzoek onmogelijk wordt. Hierdoor kunnen asielzoekers worden blootgesteld aan ernstige mensenrechtenschendingen.