Integratie

Vluchtelingenwerk stimuleert de integratie van asielzoekers en vluchtelingen. we doen dat onder meer via ons Startpunt.

Asielzoekers en vluchtelingen brengen heel wat talenten met hen mee. Hun integratie is belangrijk voor hen én voor de maatschappij. Instrumenten daarbij zijn huisvesting, tewerkstelling, toegang tot (aangepaste) opleiding en sociaal contact.

Nieuw leven opbouwen

Asielzoekers die een beschermingsstatus (erkende vluchteling of subsidiaire bescherming) krijgen moeten in België een nieuw leven opbouwen. Asielzoekers en vluchtelingen zijn mensen met heel wat talenten. Zij kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan onze samenleving. Maar het integratieparcours voor asielzoekers en vluchtelingen kent heel wat uitdagingen. Vluchten doe je immers niet uit vrije wil. Asielzoekers zijn daarom vaak onvoorbereid gemigreerd.

Tweerichtingsverkeer

Het integratieproces is voor Vluchtelingenwerk ‘tweerichtingsverkeer’. Een succesvolle integratie vraagt inspanningen van de asielzoekers en vluchtelingen en van het gastland. Het is een lang proces dat heel wat jaren kan duren: van aankomst in ons land tot actieve participatie in het economische, sociale, culturele en politieke leven. Een inburgeringsattest of de Belgische nationaliteit zijn vaak veeleer tussenstops.  

Tewerkstelling

Mogen werken is een grondrecht. Tewerkstelling is een essentieel element bij een vlotte integratie in ons land. Werkervaringen zijn ook een belangrijke meerwaarde bij een eventuele terugkeer naar het herkomstland. Toch zijn asielzoekers en vluchtelingen ondervertegenwoordigd op de arbeidsmarkt. Vluchtelingenwerk vraagt onze regering dan ook om extra inspanningen te leveren zodat asielzoekers, vluchtelingen en andere nieuwkomers makkelijker aan een job raken. 

Toegang tot de arbeidsmarkt?

Verzoekers om internationale bescherming mogen werken als ze vier maanden na hun asielaanvraag nog geen beslissing kregen van het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen. Als er na meer dan 4 maanden een beslissing werd genomen waartegen beroep wordt aangetekend bij de Raad voor Vreemdelingenbetwsitingen, kunnen de verzoekers blijven werken tijdens de beroepsprocedure.
Verzoekers die erkend worden als vluchteling of subsidiaire bescherming toegekend krijgen, mogen werken. Ze zijn vrijgesteld van de 'gecombineerde vergunning' die zowel een toelating tot arbeid als een toelating tot verblijf bevat.

Beroepsopleidingen voor asielzoekers

Asielzoekers hebben pas toegang tot de beroepsopleidingen van VDAB als ze mogen werken. Ze hebben wel toegang, vanaf dat ze hun asielaanvraag indienden, tot het volwassenenonderwijs. De opleidingen zijn meestal in het Nederlands. Voor asielzoekers en andere nieuwkomers duurt het toch een tijdje voor ze voldoende Nederlands spreken. Vluchtelingenwerk pleit daarom voor bijkomende aangepaste korte opleidingen in een contacttaal die ook rekening houden met een eventuele terugkeer naar het land van herkomst.

Hoger onderwijs voor vluchtelingen

Heel wat vluchtelingen zijn hoogopgeleid. Soms behaalden ze  in hun land van herkomst een diploma maar wordt het hier niet gelijkwaardig verklaard met een Vlaams diploma. Het diploma wordt door werkgevers ook niet altijd (h)erkend. Daarom zetten sommige vluchtelingen hun studie voort binnen het hoger onderwijs in Vlaanderen. Dat is vaak de enige optie om werk te vinden volgens hun opleidingsniveau. Vluchtelingenwerk pleit ervoor om vluchtelingen die willen studeren maximaal te ondersteunen en voor te bereiden. We vragen ook aan werkgevers om open te staan voor de talenten van vluchtelingen.

Vrijwilligerswerk

Op 22 april 2014 keurde de Kamer een wetsvoorstel goed dat vrijwilligerswerk mogelijk maakt voor alle nieuwkomers die legaal in België verblijven. Hiermee kwam een einde aan de absurde situatie dat sommige asielzoekers wel mochten werken met een arbeidskaart maar toch geen vrijwilligerswerk mochten doen.  Vluchtelingenwerk vindt dat het recht op het vrijwilligerswerk en het recht om zich belangeloos in te zetten in onze maatschappij een fundamenteel recht voor iedereen zou moeten zijn. Ook voor mensen zonder papieren. 

Project AZO! Ondernemen als nieuwkomer en inburgeraar

Een eigen zaak, je eigen inkomen verdienen ,… velen dromen ervan. Ook onder nieuwkomers en inburgeraars zijn er heel wat mensen met ondernemingszin. Het Project AZO! wil dat deze mensen alle kansen krijgen om hun droom waar te maken. Hiervoor is dit project uitgewerkt.

Project AZO! ging midden 2016 van start en liep eind 2020 af. Het project heeft in die periode 700 nieuwkomers intensief begeleid waarvan er ondertussen ook heel effectief opgestart zijn als succesvol ondernemer. Meer info vind je hier.

'De laatste jaren groeit het aandeel nieuwkomer-ondernemers sterk,' zegt coördinator Frank Maleszka van Project AZO!. 'Zij beschikken over voldoende kwaliteiten die je kan gebruiken in ondernemerschap. Ons Project stopt misschien niet einde van dit jaar, maar gaat over een bredere dienstverlening. We willen al onze ondernemers bedanken. Net daarom zetten we 9 van hen in de kijker op Dag van de Ondernemer.'

'Wij willen nieuwkomers met ondernemingszin laten inzien dat ondernemen in Vlaanderen een valabele optie is, mits een goede voorbereiding. Velen hebben ondernemerservaring in het land van herkomst. Project AZO! wil deze kennis inzetten op de Vlaamse arbeidsmarkt en zo ook welvaart creëren in Vlaanderen.'

'Op het einde van dit project willen we onze ondernemers een hart onder de riem steken, of eerder: een stevige duw in de rug,' vertelt Frank. 'Want dat verdienen ze nu meer dan ooit. Eén ding hebben ze de voorbije maanden en jaren wel bewezen: het zìjn doorzetters. Stuk voor stuk.'

Partners

Project AZO! wordt financieel mogelijk gemaakt door de financiering door het Europees Sociaal Fonds (ESF) en het Vlaams Cofinancieringsfonds (VCF).

Project Jobcoaches (geëindigd)

Werk is een belangrijke sleutel voor maatschappelijke inclusie. Een gewenste job zorgt niet alleen voor een inkomen, maar ook voor een identiteit en levenskwaliteit.

In samenwerking met de VDAB leidde Vluchtelingenwerk in het voorjaar van 2018 twintig jobcoaches op. Deze vrijwillige jobcoaches werden ingezet om een brug te slaan tussen werkzoekende vluchtelingen en werkgevers. Zij hanteren een outreaching benadering. 

Welke taken kan een vrijwilliger op zich nemen en welke niet? Waar zitten de leemtes in de bestaande arbeidsbemiddeling en wie vult die op? Over welke troeven moet een vrijwilliger beschikken om het verschil te maken? We gingen op zoek naar antwoorden en trokken het terrein op met een klein, maar toegewijd team van twintig vrijwilligers: jobcoaches. We lieten ons inspireren door de organisaties VluchtelingenWerk Nederland en Senior Experten Service Duitsland, die sinds enkele jaren honderden vrijwilligers inzetten.

Onze jobcoaches waren gedurende anderhalf jaar actief op diverse plekken in Vlaanderen en Brussel en ondersteunden in die periode zo’n negentig nieuwkomers. Dit leverde een schat aan ervaringen en verhalen op, die meer inzicht bieden in de zoektocht naar oplossingen.

In deze gids delen we de ervaringen van de betrokkenen en we plaatsen ze in het grotere geheel van een arbeidsmarkt onder spanning. 

Meer info

Klik hier voor meer informatie over dit project.

 

Met de steun van

Wat doet Vluchtelingenwerk

Beleidswerk

We formuleren samen met onze leden onderbouwde standpunten en doen concrete voorstellen om de positie van asielzoekers en vluchtelingen op de arbeidsmarkt te verbeteren.

Startpunt

We brengen asielzoekers, vluchtelingen, Belgen, … samen onder de noemer Startpunt. Vrijwilligers organiseren met onze steun activiteiten waarbij mensen elkaar kunnen leren kennen en ontmoeten. Ook een sociaal netwerk uitbouwen helpt bij de integratie van asielzoekers en vluchtelingen.

De wereld onder je dak

We helpen erkende vluchtelingen op weg naar alternatieve woonvormen. We ondersteunen hen in hun zoektocht naar huisvesting en verdere integratie. Verder worden buurtbewoners gesensibiliseerd om in hun woonwijk initiatieven te nemen om de leefbaarheid op een positieve manier te stimuleren. Solidariteit en verdraagzaamheid staan hierbij centraal. Door vluchtelingen te integreren in de stad wil Vluchtelingenwerk hun sociaal isolement tegengaan en de sociale inclusie bevorderen.