Vluchtelingenwerk sprak met regisseur Sahim Omar Kalifa

door Dimitri
  • Sahim Omar Kalifa

E-fugee praat deze maand met Sahim Omar Kalifa.  Een gevluchte regisseur uit Koerdistan. Sahim kent als regisseur een mooi parcours.  Zijn films halen de ene prijs na de andere binnen. Op internationale  filmfestivals is hij geen onbekende. Of hoe een jongetje dat opgroeide tijdens  de Iran-Irak oorlog, in België een gevierde regisseur werd.

Proficiat, je kortfilm Bagdhad Messi won net  de tweede prijs voor ‘beste kortfilm’ op het KO&Digital International Film Festival in Barcelona.

Deze kortfilm  blijft de prijzen aan elkaar rijgen. Ook je eerdere producties 'Nan' en ‘Land  of the heroes’ vielen al in de prijzen. Had je dit ooit kunnen denken? Toen 'Land  of the heroes' in 2011 geselecteerd werd voor het internationale filmfestivals  in Berlijn was ik erg blij. Dit is immers één van de grootste filmfestivals ter  wereld. Daarvoor geselecteerd worden is een hele eer. Met 'Land of the heroes'  namen we deel aan een honderdtal festivals en wonnen we 23 internationale  prijzen. Met 'Baghdad Messi' is het niet anders. Ik had nooit verwacht dat ik  met deze films zoveel succes zou hebben. Het lijkt wel te mooi om waar te zijn.

Je groeide op als kind tijdens de Iran-Irak oorlog. Hoe was dat?      

Dat stad  waar ik woonde, Zakho, lag aan de Turkse grens, ver van de regio waar de oorlog  woedde. We kwamen in contact met de oorlog via onze televisie. Dagelijks kregen  we oorlogspropaganda te zien van Saddam Hoessein. Dat maakte ons als kind heel  boos: begon er na uren oorlognieuws eindelijk een tekenfilm op tv dan werd die  al na enkele seconden onderbroken voor propaganda (lacht).

Speelde film toen al een grote rol in je  leven?         

Ja. Toen ik  jong was kon ik heel goed tekenen en was ik bezig met fotografie. Als elfjarig  jongetje speelde ik een kleine rol in een lange film. En maakte ik heel wat  filmpjes, gewoon als amateur met een kleine camera. De acteurs in die filmpjes  waren altijd mijn broers en neven. In België ging ik dan film studeren aan het  Sint-Lukas in Brussel. In 2008 behaalde ik er mijn master als regisseur. Mijn  afstudeerfilm 'Nan' heeft toen de Wildcard van het Vlaams Audiovisueel Fonds  gewonnen op het internationaal kortfilmfestival Leuven. Als beste Vlaamse  afstudeerproject.

Waarom vluchtte  je in 2001 naar België?

Ik had  politieke problemen in mijn land. Toen was Koerdistan onveilig en onstabiel. Maar  Koerdistan is de laatste tien jaar heel goed ontwikkeld. De economie is er  verbeterd. Twee van  mijn gevluchte broers hadden de Belgische nationaliteit en gingen toch terug  naar Koerdistan. Ze vinden Koerdistan veel beter dan hier. Maar ik niet hoor (lacht).

Hoe werd je hier onthaald? Vond je onmiddellijk je draai in België?    

In het begin  was het heel moeilijk: Ik moest de taal leren en mijn verblijfsdocumenten in  orde brengen. Omdat ik in Koerdistan economie gestudeerd had wou ik hier  hetzelfde doen. Een tijdje later besliste ik dan om film te gaan studeren. Ik  wist dat film maken de moeilijkste job ter wereld is, maar ik waagde het er  toch op.    

Helpen je ervaringen als vluchteling je  bij het schrijven van een film?

Ja mijn  ervaringen helpen me zeker bij het vertellen van een verhaal. Ook werk ik als  tolk bij de politie, rechtbank, sociale sectoren en het Commissariaat-generaal  voor de Vluchtelingen en de Staatlozen. Tijdens mijn werk hoor ik elke dag veel  pijnlijke, mooie, interessante en harde verhalen. Dus, ik moet niet zo ver gaan  om verhalen te horen (lacht).

Je meest recente project ‘Bad Hunter’, over  een eerkwestie, krijgt goede recencies. Ben je al bezig aan een nieuw project?

'Bad Hunter' was de openingsfilm van het  internationaal filmfestival in Leuven. We kregen zeer mooie opmerkingen en  recensies. Nu ben ik bezig met het scenario van een  langspeelfilm 'Zagros'. Ik schreef het samen  met Jean-Claude van Rijckeghem. Een maand geleden wonnen we de eerste prijs  voor het beste scenario op het Arras filmfestival in Frankrijk. In 2015 gaan we  Zagros effectief filmen.

Heb je nog een boodschap voor andere vluchtelingen die alles moesten achterlaten en hier opnieuw moeten beginnen?

Leer zo snel  mogelijk het Nederlands. Volg een opleiding. Maar vooral: geef nooit op!