Ex-collega Saskia De Jonghe bezocht Duinkerke als vrijwilligster bij vzw Humain

door leen_s

Zondag 28 januari 2018 sta ik op de parking in Duinkerke aan de generator die vzw Humain voorziet en waar mensen hun telefoon kunnen opladen. 

‘Hoe oud ben je?’

'11 jaar'

‘Vanwaar kom je?’

'Afghanistan'

‘Waar slaap je?’

'Jungle'

‘Hoelang ben je hier al?’

'1 week'

Een kleine, schuchtere jongen staat voor mij. Hij ziet er ouder uit dan 11. Je zou voor minder als je alleen uit Afghanistan gevlucht bent. Elk kind van 11 jaar zou hierdoor getekend zijn. Deze jongen had net een warme maaltijd gekregen, gehurkt op een parking in een ijskoude wind.  ‘Onderweg naar het Verenigd Koninkrijk’.

‘Hoe?’

‘Proberen via vrachtwagens in het VK te geraken’.

Hij is duidelijk niet op hoogte van het feit dat Europese lidstaten de plicht hebben om niet-begeleide minderjarigen te beschermen en op te vangen. Hoe zou hij dat ook moeten weten? Hij is 11. Er was ook geen tijd om hierop in te gaan. Hij vertrekt met een groepje om een nieuwe poging te wagen. Een poging om in een vrachtwagen naar het VK te geraken. Misschien is het niet zijn verhaal, noch zijn vraag, maar zoals zo vaak bij de niet-begeleide minderjarigen op de vlucht zijn het de ‘anderen’, ‘de volwassenen’ die bepalen wat er moet gebeuren. Ik vraag me af of hij zijn pogingen niet zou staken indien er degelijke opvang en begeleiding voorzien was.

Naast hem staat een 13-jarige niet-begeleide jongen uit Afghanistan. Hij overleefde al 4 maanden in Duinkerke. Hij is duidelijk al langer in overlevingsmodus. Ook hij heeft niet veel tijd: ‘we go now….

Ik praat ook met een groepje jonge gasten die mij hun fitness- en bokskunstjes laten zien. 'I'm Bruce Lee'.

Trots vertellen ze over welke sport ze deden in Afghanistan. We lachen en maken plezier en even zie je gewoon dat ze terug 15, 16 en 17 jaar zijn.

A., 28 jaar en al lang op de dool in Europa. Helblauwe ogen: 'Ik zou zo graag wat kunnen tekenen. Ik teken zo graag'. Trots toont hij mij zijn werken op zijn telefoon.

A., '25, 26, 27,....jaar:  ‘ik weet het niet meer hoe oud ik ben'. Hij wacht al twee jaar op antwoord op zijn asielprocedure in Oostenrijk.

'Wachten... waarop? Ondertussen mag en kan ik niets doen. Ik wil gewoon verder met mijn leven en gisteren is mijn enige troost, mijn Bijbel dan ook nog eens gestolen....'

Twee weken geleden praatten we met een jonge veerkrachtige Koerdische gast van 20. Zijn Engels had een Amerikaans accent. Hij was al even onderweg in Europa en vertelde over het racisme en de discriminatie waarmee hij geconfronteerd wordt: ‘Ik wil naar het VK omdat ze mij daar tenminste zullen begrijpen. Als ik Engels spreek, heb ik meer kans om er gewoon bij te horen. I can fit in.’

Op dit moment overleven 100 tot 150 jongens en mannen in de openlucht in Duinkerke. De vrouwen en kinderen worden tijdelijk ondergebracht in een lokale gymzaal. Iedereen die we zien, leeft in mensonwaardige omstandigheden. Ze overleven in de modder, tussen bergen afval, in het gezelschap van ratten… Als bescherming hebben ze vaak niet meer dan een zeil of een afgedankte zomertent.

Ik vraag me vaak af wanneer en waarom sommigen gestopt zijn met mensen als mensen te beschouwen? Wanneer is het legitiem om vanuit een overheid slaapzakken en tenten van mensen te vernietigen met gas en pepperspray? Hoe kan je als overheid verantwoorden dat de enige kraan waar drinkbaar water kon genomen worden, afgesloten wordt? Waarom zet een overheid niet ALLES in het werk om te verhinderen dat kinderen van 11 jaar uit Afghanistan alleen in een bos moeten overleven?

Mensen als mensen behandelen is nochtans eenvoudig. Het start met eventjes de tijd te nemen en te luisteren. Dan zie je geen potentiële profiteurs of uitbuiters van de sociale zekerheid. Je ziet mensen en kinderen, die op zoek zijn naar bescherming en een toekomst. Je ziet talent en waanzinnig veel veerkracht.

Die veerkracht is onwaarschijnlijk. De hoop ook, maar ze is niet onuitputtelijk. Niet-begeleide minderjarigen van 11, 13, 15, 16....jaar horen niet thuis in deze omstandigheden. Ook alleenstaande mannen horen niet zo te leven. En toch is dit vandaag de realiteit.

Als handelen vanuit menselijkheid niet realistisch is, laten we dan handelen vanuit internationale en Europese verdragen. Laten we dan handelen vanuit onze Grondwet. Kinderrechten, het recht op drinkbaar water, op een menswaardig bestaan... zijn geen loze beloften op papier uit lang vervlogen tijden. Het zijn geen principes die als dubbele standaarden gehanteerd kunnen worden. En toch worden deze mensenrechten geschonden, vandaag, in één van de rijkste regio's ter wereld.

Mensen als mensen behandelen is gemakkelijk. Ik ben ervan overtuigd dat het ook interessant kan zijn om te berekenen hoeveel hun menselijk kapitaal bijbrengt aan onze samenleving.

 

Saskia De Jonghe - 30/01/2018

Vrijwilligster bij vzw Humain.

Met vzw Humain gaan we wekelijks naar Duinkerke om er een warme maaltijd te bereiden, thee te serveren, kleren, slaapzakken en materiaal te geven, getuigenissen te verzamelen en gewoon even te babbelen van mens tot mens.