Historiek

Vluchten is van alle tijden.

In onze contreien sloegen mensen op de vlucht voor het geweld van de beide wereldoorlogen. Dit leidde in 1951 in het Zwitserse Genève tot de ondertekening door meer dan 150 landen van het Vluchtelingenverdrag. Nu, ruim een halve eeuw later, heeft het verdrag nog niks aan actualiteitswaarde ingeboet. In 2006 zouden maar liefst vier miljoen mensen uit hun huizen zijn verdreven door conflicten of door schendingen van de mensenrechten. Wereldwijd zijn 10 miljoen mensen op de vlucht.

De twee wereldoorlogen hadden tot gevolg dat ook de niet-gouvernementele organisaties in België te maken kregen met vluchtelingen. Oorspronkelijke vonden die organisaties elkaar binnen het Belgisch Comité voor Hulp aan Vluchtelingen. Maar met de regionalisering, groeide ook de nood aan een Vlaamse vluchtelingenorganisatie. Dat leidde in 1987 tot de oprichting van het Overlegcentrum voor Integratie van Vluchtelingen, kortweg OCIV. Stichtende leden waren ondermeer het Rode Kruis, Caritas International, de Socialistische Solidariteit en de Internationale Liberale Solidariteit. Van bij zijn geboorte was het overlegcentrum een pluralistische organisatie met als voornaamste doelstelling de belangen van de vluchtelingen en die van de lidorganisaties te verdedigen.

In de jaren die volgden werd het vluchtelingenbeleid almaar complexer. De nood aan expertise en uitgebreide knowhow nam toe. Het overlegcentrum startte met een juridische helpdesk waar advocaten, hulpverleners en vluchtelingen terecht konden voor advies. Later legde het overlegcentrum zich toe op studiebegeleiding, op begeleiding bij diplomagelijkschakeling, bij tewerkstelling, bij zelfstandige terugkeer en bij de zoektocht naar herkomstlandeninformatie.

Dankzij de sterke voeling met de praktijk werd het Overlegcentrum de kwaliteitsbewaker van het overheidsbeleid. Via heldere standpunten en via lobbywerk wilde OCIV het asiel- en opvangbeleid, het uitwijzings- en terugkeerbeleid en het integratiebeleid mee in een kwaliteitsvolle richting sturen.

In 1999 kreeg het centrum er een belangrijk project bij. Samen met onze partners staat het centrum vanaf dan in voor kleinschalige opvang van asielzoekers. Zo’n 750 asielzoekers krijgen tijdens de duur van hun asielprocedure een menswaardige opvang in individuele of kleinschalige (semi-)collectieve woningen.

Bij de start van een nieuw millennium bleek het overlegcentrum dringend toe aan vernieuwing en actualisering. Sinds haar oprichting was het aantal asielzoekers flink gestegen maar tegelijk had de forse groei van extreem rechts zijn invloed op het migratie- en vluchtelingenbeleid van de opeenvolgende regeringen.

In 2001 besloot de Raad van Bestuur van OCIV dat een grondige herbronning van de organisatie nodig was. Dat leidde tot een doorlichting van de organisatie en van haar leden met een sterk geactualiseerde visie en missie tot gevolg. In 2004 veranderde het Overlegcentrum van naam en doopte zichzelf om tot het veel duidelijkere ‘Vluchtelingenwerk Vlaanderen’.

Met de naamsverandering, transformeerde Vluchtelingenwerk Vlaanderen zich om tot een maatschappelijke beweging rond het vluchtelingenthema in Vlaanderen waar beleidsbeïnvloeding (zoals voorheen) én sociale verandering (het creëren van een draagvlak voor bescherming) centraal staan.