Nieuws

Nieuwe Europees migratiepact: Een kans gegrepen of verspild?

Binnen de Europese Commissie zijn er plannen voor een nieuw Europees pact voor asiel en migratie. Ook Renew Europe, een fractie in het Europees Parlement, zet hierop in.

Een nieuw Europees migratiepact is een kans om asielopvang in Europa te verbeteren, om veilige en legale toegang mogelijk te maken en om EU-steun voor inclusie te mobiliseren. Maar er zitten een aantal bedreigingen in de huidige voorstellen. Er is een reëel risico dat ze aan veralgemeende hotspotprocedures werken met quasi-systematische detentie.

Samen met ECRE, de koepel van Europese vluchtelingenorganisaties, en vele andere Europese organisaties eisen wij voor de EU en haar lidstaten een rationeel en op rechten gebaseerd asiel- en migratiebeleid te ontwikkelen. Lees onze gemeenschappelijke tekst (in het Engels) hieronder.

Aantal kernpunten

  • Verzet tegen invoeren van algemene grensprocedure (die systematische detentie kan inhouden)
  • Er moet dringend gesleuteld worden aan de Dublin-III verordening (cfr. Eerdere comm 1ste land van asiel leidt tot perverse situaties)
  • Verder ligt de sleutel eerder in het beter naleven van de bestaande richtlijnen, dan in het aannemen van nieuwe wetgeving
  • Inzet op veilige toegang tot Europa (en asielsysteem in het bijzonder)
  • Inzet op inclusie
  • Dialoog met middenveld
  • Europese Unie is gebouwd op mensenrechten, tijd dat we die terug hoog in het vaandel dragen

Organisaties naar Raad van State tegen uitsluiting opvang van bepaalde asielzoekers

Vandaag trekken we samen met andere organisaties naar de Raad van State tegen de maatregel waardoor bepaalde categorieën asielzoekers geen opvang meer krijgen. Sinds begin dit jaar werden al meer dan 80 personen opvang geweigerd, waaronder enkele alleenstaande vrouwen met kinderen.

‘We vragen de schorsing en vernietiging van deze maatregel,’ aldus Vluchtelingenwerk Vlaanderen. ‘Deze zorgt ervoor dat mensen hun recht op opvang niet kunnen doen gelden, en daardoor op straat terecht komen, ook kinderen.’

Intussen is de eerste veroordeling van Fedasil in een individuele zaak via de arbeidsrechtbank in Brussel een feit. 

De minister van Asiel en Migratie, Maggie De Block, maakte op vier januari 2020 bekend dat bepaalde categorieën asielzoekers geen opvang meer zouden krijgen. Sinds 7 januari 2020 werden al meer dan 80 personen opvang geweigerd, waaronder enkele alleenstaande vrouwen met kinderen. Nochtans is ons land bij wet verplicht mensen die asiel aanvragen, op te vangen tijdens hun asielprocedure.

Het kabinet besliste dat mensen wiens Dublinbeslissing niet langer geldt, omdat de Belgische asielinstanties de procedure te lang lieten aanslepen, geen opvang meer krijgen. Dit geldt ook voor mensen die al erkend zijn als vluchteling of subsidiaire bescherming hebben in een ander EU-land. In beide gevallen gaat het om mensen die nood kunnen hebben aan internationale bescherming in België. Dus naast het recht op een eerlijke asielprocedure, hebben zij ook recht op opvang.

Hoelang deze maatregel zal duren, is niet duidelijk. Wat wel duidelijk is, is dat deze maatregel het Belgisch en Europees recht schendt, en in strijd is met de menselijke waardigheid. Om die redenen trekken onder meer CIRÉ, Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Artsen Zonder Grenzen, NANSEN vzw, ADDE, de Liga voor Mensenrechten en de Ligue des Droits Humains naar de Raad van State.

GEEN MISBRUIK VAN DE ASIELPROCEDURE

Mensen die vallen onder de Dublin-regeling moeten vaak terug naar het eerste land waar ze de Europese Unie binnenkwamen, of waar ze asiel aanvroegen. België kan wel beslissen om de asielaanvraag toch zelf te behandelen maar dat wil ons land niet.

Omdat heel wat asielzoekers via Griekenland of Italië in de EU arriveerden moeten ze naar deze landen terug. Daar zijn de omstandigheden heel slecht voor hen: de hygiëne laat er te wensen over, de asielprocedure is gebrekkig en er is niet altijd toegang tot juridische bijstand of medische voorzieningen. De andere landen van de EU zijn niet solidair en weigeren mensen op de vlucht over te nemen van de lidstaten aan de grenzen van de EU.

Wanneer België de asielzoekers die ze omwille van de Dublinverordening weigerden niet binnen de zes maanden overbrengt naar de bevoegde lidstaat, wordt België zélf verantwoordelijk om de asielprocedure te doen. Voor die verzoekers moet België het dossier dus terug zelf openen en behandelen. Deze mensen zijn nu één van de categorieën die Fedasil, de overheidsdienst voor de opvang van asielzoekers, niet meer mag opvangen. Bijgevolg moeten ze zelf op straat overleven.

De erbarmelijke omstandigheden in de landen aan de grens is ook de reden waarom de tweede categorie mensen die geen opvang meer krijgen, mensen die al erkend zijn in een ander EU land, toch hier asiel aanvragen. Ook zij worden nu aan hun lot overgelaten op straat.

MENSEN OP STRAAT!

Fedasil, de federale overheidsdienst voor de opvang van asielzoekers, mag enkel in de wettelijk omschreven gevallen de opvang beperken. Voor de groepen die Minister De Block nu wil uitsluiten, is er geen wettelijke basis.

Bovendien zit de daklozenopvang in Brussel overvol. Dat betekent dat deze mensen nu op straat staan en daar ook hun procedure doorlopen. De nodige begeleiding van Fedasil zijn ze eveneens kwijt. Nochtans hebben ze daar recht op.

Ook benadrukte het Europees Hof van Justitie recent nog dat Fedasil verplicht is om asielzoekers altijd een menswaardige levensstandaard te garanderen. Dat betekent dat asielzoekers niet in een toestand van zeer verregaande materiële behoeftigheid mogen terechtkomen. Mensen moeten in staat zijn om te voorzien in de meest elementaire behoeften zoals wonen, eten, zich kleden en zich wassen.

OPVANGCRISIS

De voorbije maanden gaf Fedasil al herhaaldelijk aan dat de druk op het opvangnetwerk altijd hoger werd. Een nieuwe opvangcrisis was in de maak. Deze crisis is niet alleen te wijten aan een toename van het aantal asielaanvragen in België maar vooral ook aan een langere asielprocedure, een gebrek aan personeel, én omwille van een ondoordacht op- en afbouwbeleid in de opvang dat de regering al jaren hanteert.

Vandaag zijn de gevolgen voelbaar: weer mensen op straat. De overheid mag dan ook geenszins deze zelf veroorzaakte crisis het hoofd proberen te bieden door onwettige maatregelen te nemen.

Jobcoaches helpen nieuwkomers aan werk

                 

Werk zoeken blijft moeilijk als je een vluchteling bent in ons land. Er bestaan drempels bij zowel werkgevers als bij de mensen zelf. 'Onze jobcoaches hebben alles op alles gezet om voor de mensen die ze begeleiden drempels aan te kaarten en weg te nemen. Dit leverde een schat aan ervaringen en verhalen op, die meer inzicht bieden in de zoektocht naar oplossingen. Vandaag lanceren wij daarom onze inspiratiegids Jobcoaching door vrijwilligers,' zegt Charlotte Vandycke. 

Vluchtelingenwerk Vlaanderen leidde in het voorjaar van 2018, in een gemeenschappelijk Europees project met de VDAB, twintig jobcoaches op. 'Gedurende anderhalf jaar waren deze vrijwilligers actief op diverse plekken in Vlaanderen en Brussel en ondersteunden in die periode zo’n negentig nieuwkomers,' zegt Vandycke.  

'Onze jobcoaches waren unieke brugfiguren tussen werkzoekende vluchtelingen en werkgevers. Ze stonden de werkzoekende bij van A tot Z: van hulp bij het solliciteren tot bij de aanwerving. Vele van de begeleide vluchtelingen ervoeren de jobcoaching als meerwaarde en de meeste nieuwkomers waren – al dan niet tijdelijk – aan het werk,' zegt Vandycke. Een aantal heeft nu een vaste en duurzame job (zoals bv. Radwan of Fatima).

Mohammad Radwan vluchtte drie jaar geleden uit de gevaarlijke situatie in Gaza in Palestina.

Hij moest zijn drie kinderen achterlaten en zijn leven in België terug helemaal opnieuw heropbouwen. 

Hij ondervond heel wat problemen om een woning te vinden, maar samen met jobcoach Anne-Marie en de nodige motivatie zocht en vond hij uiteindelijk zowel een woning als een vaste job in Gent.

‘Mohammed is een schoolvoorbeeld van motivatie, discipline, doorzetting en voortdurend aanpassen. Zijn thuissituatie is ver weg en er gebeurden soms verdrietige dingen, die hij alleen moest verwerken,' zegt jobcoach Anne-Marie. 

 

Noodzaak aan jobcoaching

In Europa bengelen we onderaan als het gaat over de tewerkstelling van mensen met een migratieachtergrond. Jobcoaching is een een geschikte tool om werkzoekenden met een migratieachtergrond naar een job te leiden.

‘Samen met onze partner VDAB delen wij de missie om vluchtelingen beter en sneller te helpen integreren,’ zegt Charlotte Vandycke, directeur van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. ‘We willen de talenten die vluchtelingen met zich meebrengen tonen aan een ruim publiek. Een eerste werkervaring opdoen in hun nieuwe thuisland maakt een groot verschil voor een vlotte integratie en voor verdere loopbaanmogelijkheden. Vandaag zijn asielzoekers en vluchtelingen ondervertegenwoordigd op de Vlaamse arbeidsmarkt. Met jobcoaches willen we die kloof helpen dichten.'

Vluchtelingenwerk lanceert inspiratiegids Jobcoaching door vrijwilligers

Wat is het Jobcoaching-project?

Werk is een belangrijke sleutel voor maatschappelijke inclusie. Een gewenste job zorgt niet alleen voor een inkomen, maar ook voor een identiteit en levenskwaliteit.

In samenwerking met de VDAB leidde Vluchtelingenwerk in het voorjaar van 2018 twintig jobcoaches op. Deze vrijwillige jobcoaches werden ingezet om een brug te slaan tussen werkzoekende vluchtelingen en werkgevers. Zij hanteren een outreachende benadering.

Onze jobcoaches waren gedurende anderhalf jaar actief op diverse plekken in Vlaanderen en Brussel en ondersteunden in die periode zo’n negentig nieuwkomers. Dit leverde een schat aan ervaringen en verhalen op, die meer inzicht bieden in de zoektocht naar oplossingen.

 

Voor wie is deze inspiratiegids?

Als lezer krijg je tips and tricks om zelf aan de slag te gaan. De publicatie toont de kracht van ontmoeting tussen mensen. Daarnaast lees je ook hoe jobcoaches en nieuwkomers elkaar kunnen versterken en zich samen kunnen verenigen voor een zoektocht naar werk.

De inspiratiegids daagt je als lezer uit om stil te staan bij de toegankelijkheid van werk voor nieuwkomers. Concrete tips en verschillende getuigenissen helpen je op weg.

De inspiratiegids is een must-read voor iedereen die werk meer inclusief wil maken en zich wil engageren voor de strijd tegen werkloosheid en sociale uitsluiting.

Downloaden of een eigen exemplaar?

Je kan de inspiratiegids hier downloaden Wil je gratis één of meerdere inspiratiegidsen per post toegestuurd krijgen? Stuur dimitri@vluchtelingenwerk.be dan een mailtje met je adres!

Met de steun van

Dit project kreeg steun van het Europees Sociaal fonds