Ons standpunt over humanitaire visa

De laatste dagen verscheen overal in de media het gerechtelijk onderzoek naar een N-VA-gemeenteraadslid, die in ruil voor grote sommen geld humanitaire visa zou hebben verstrekt aan Syrische vluchtelingen. Daaruit blijkt maar weer de nood aan transparante en duidelijke criteria, criteria die nu ontbreken in de procedure voor humanitaire visa. Maar wat is dat nu juist, een humanitair visum? Hoeveel kost het? En hoe wordt het geregeld?

Naar aanleiding van dit gerechtelijk onderzoek, herinneren wij aan onze eis om transparante en duidelijke criteria in de wet uit te werken. Hiervoor werkten wij een concreet voorstel uit in ons standpunt over humanitaire visa (dat eerder al op deze website verscheen in maart 2018). 

Wat zijn humanitaire visa?

Er bestaat geen algemene juridische definitie van humanitaire visa. Wij verstaan hieronder de toelating tot het grondgebied van een land die gevraagd en verleend wordt vanwege een humanitaire reden of een bijzondere situatie waarin de betrokken persoon zich bevindt. Zo een visum werd bijvoorbeeld al toegekend aan Syriërs die hier familie hebben maar alleen achterblijven in het herkomstland en volledig afhankelijk zijn van het gezin dat in België verblijft.

Momenteel betalen mensen die een humanitair visum aanvragen, naast de visumleges (60 euro voor kort verblijf, 180 euro voor lang verblijf) en eventuele kosten bij de ambassade, ook nog eens retributiekosten van 350 euro per volwassene persoon.

In het geval van de visa die verhandeld zouden zijn, ging het voornamelijk om Assyrische christenen, die wegens hun geloofsovertuiging in gevaar verkeerden. Hun kandidatuur zou zijn voorgedragen aan het kabinet van gewezen Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken, die vervolgens de instructie gaf aan de Dienst Vreemdelingenzaken om, na een zeer beperkte controle, de visa af te leveren. Het gerecht onderzoekt momenteel of de betrokkenen hiervoor grote sommen geld moesten betalen aan de tussenpersoon. Het verstrekken van humanitaire visa tegen betaling kan gekwalificeerd worden als mensensmokkel. Omdat mensen op de vlucht vandaag nog steeds zo goed als geen veilige en legale manier om naar Europa en België te komen leggen zij hun leven vaak in handen van mensensmokkelaars en -handelaars.

Wat is ons standpunt?

We vragen dat België gebruik maakt van objectieve, humane en beschermingsgerichte criteria voor het toekennen van deze visa. Daarvoor moeten duidelijke criteria en een procedure worden opgenomen in de wet. Tot nog toe valt het toekennen immers onder de discretionaire bevoegdheid van de Staatssecretaris (of bevoegde minister). Dat houdt in dat deze naar eigen goeddunken kan bepalen wie ervoor in aanmerking komt.

Daarom stellen wij een procedure voor waarbij mensen, met banden in België een humanitair visum kunnen aanvragen met als doel in België internationale bescherming aan te vragen. Die banden kunnen bestaan uit familiale of administratieve banden, zoals bijvoorbeeld een eerder legaal verblijf in België. Bovendien moet het mogelijk zijn dat een dergelijk visum wordt aangevraagd bij de Dienst Vreemdelingenzaken door een derde in opdracht van de betrokkene. Mensen met nood aan internationale bescherming hebben immers niet altijd de mogelijkheid om zich veilig naar een Belgische ambassade te verplaatsen in hun land van herkomst, of in de regio. Het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen (CGVS) spreekt zich bij de visumaanvraag uit over de aanwezigheid van relevante elementen in het dossier voor een aanvraag tot internationale bescherming.

Lees ons uitgewerkte standpunt

Met dit standpunt doen wij een concreet voorstel voor een procedure rond humanitaire visa, die bijdraagt aan een veilige en legale toegang aan mensen op de vlucht. Klik hier voor een uitgewerkte versie van ons standpunt.