Europese middenveld ijvert voor een Europa van bescherming

Op 31 januari en 1 februari kwamen een vijftigtal vertegenwoordigers van Europese ngo’s, vrijwilligersgroepen en burgerinitiatieven samen bij Vluchtelingenwerk Vlaanderen in Brussel voor het Civil Society Forum. Ze deelden ervaringen, uitdagingen en goede praktijken in de ondersteuning van asielzoekers en vluchtelingen en het promoten van hun rechten. “Het is vandaag onmogelijk zich in te zetten voor mensen op de vlucht vanuit een uitsluitend nationaal perspectief.” zegt Charlotte Vandycke, directeur van Vluchtelingenwerk Vlaanderen, “We kunnen niet naast de Europese dimensie kijken. Dit Civil Society Forum is voor ons een manier om nieuwe coalities op te starten en samen te ijveren voor een Europa van bescherming”.

De afgelopen jaren zijn er overal in Europa talloze nieuwe burgerinitiatieven, vrijwilligersgroepen en organisaties ontstaan om vluchtelingen te steunen. Vaak gaat het om burgers die actief worden waar de overheid tekort schiet. Zoals de vrijwilligers van het Mobile Info Team, die van kamp tot kamp rijden in het noorden van Griekenland om asielzoekers te informeren over hun rechten. Of het burgerinitiatief ‘Are you Syrious?’ dat in 2015 in Kroatië werd opgestart om de vluchtelingen langs de Balkanroute te ondersteunen. Inmiddels is het initiatief uitgegroeid tot een geregistreerde vzw met meer dan 200 actieve vrijwilligers die ook aan beleidsbeïnvloeding doet. Vluchtelingen zelf zitten niet te wachten om geholpen te worden, maar maken actief deel uit van deze beweging. Een mooi voorbeeld hiervan is de Greek Forum of Refugees, opgericht om vluchtelingen in Griekenland te verenigen om elkaar te ondersteunen en samen op te komen voor hun rechten.

De uitdagingen waar deze actoren in verschillende landen mee kampen zijn vaak dezelfde. Hoe geef je asielzoekers objectieve informatie? Hoe help je asielzoekers in detentie? Hoe ga je om met kwetsbare groepen zoals alleenstaande minderjarigen? Maar ook: hoe laat je je stem horen bij de beleidsmakers? Hoe kan je het beleid beïnvloeden?

Over deze en veel andere vragen bogen de deelnemers van het Civil Society Forum zich de afgelopen twee dagen.

Catherine Woollard van de Europese vluchtelingenorganisatie ECRE juicht het initiatief toe. We zijn de jongste jaren getuige geweest van onheilspellende en ontstellende tendenzen in Europa. Maar we hebben ook een golf van solidariteit zien ontstaan. Nieuwe actoren, individuele burgers, vluchtelingen zelf, stads- en gemeentebesturen zetten zich schrap om mensen op de vlucht te verwelkomen. 

We moeten samen opstaan en ons verzetten tegen de erosie van mensenrechten in Europa. We betuigen uitdrukkelijk onze steun aan initiatieven als dit forum, dat diverse groepen samenbrengt om mensenrechten te verdedigen.

Terwijl onze politieke leiders de standpunten van extremisten overnemen, strijden advocaten, activisten, burgers en vluchtelingen samen voor bescherming van mensen op de vlucht in Europa. Dit Civil Society Forum biedt hen een plek en een gelegenheid om ideeën en expertise te delen en verdere stappen te plannen. Dat geeft ons hoop.”