Nooit meer bang zijn

door Dimitri

‘Vluchten is geen keuze. Je wordt ertoe gedwongen.’ In het boek 'Nooit meer bang zijn' vertelt Yazan Azmi zijn verhaal. Hij schetst niet alleen het tragische verloop van zijn vlucht uit Syrië, maar biedt je ook een blik in het doodgewone leven dat hij leidde als jongere in Aleppo. Tot een autobom explodeert vlak bij het huis van de familie en Yazan een tijdje verlamd geraakt. Sindsdien is niets meer hetzelfde. Journaliste Karen De Becker verwerkte alles tot een zeer pakkend en vlot leesbaar boek. Een dubbelinterview.

De twee leerden elkaar kennen op een ‘blind date’. De uitgever van het boek zocht een vluchteling die naar België was gevlucht. Via Vluchtelingenwerk Vlaanderen kwamen ze bij Yazan terecht, die bereid was om zijn verhaal te vertellen. De uitgever vroeg Karen of zij zijn verhaal kon neerpennen. ‘De eerste keer toen we elkaar ontmoetten, waren we niet eens zeker of de andere wel de juiste persoon was,’ zegt Karen. ‘Ik wist zelfs haar naam niet,’ lacht Yazan.

Met het boek willen ze bij de Belgen begrip losweken voor vluchtelingen. Want vluchtelingen zijn burgers zoals jij en ik, zoals wij allemaal. 'Nooit meer bang zijn' richt zich tot zij die niet goed weten wat ze over vluchtelingen moeten denken. ‘Vluchtelingen zijn gewone mensen,’ vertelt Yazan. ‘Ik had een normaal leven, ging naar school, maar werd door omstandigheden gedwongen om te vluchten uit mijn thuisland. Het is geen vrije keuze, hoewel mensen dat vaak denken. We willen het mediabeeld over vluchtelingen veranderen. Ik ben niet om economische redenen naar hier gekomen. Er wordt veel verkeerde informatie gegeven over mensen op de vlucht. Daar hopen we met dit boek iets aan te veranderen’

‘Mensen weten niet wat het is om een vluchteling te zijn,’ vult Karen verder aan. ‘Het is erger, vreselijker en pijnlijker dan ik mij ooit had kunnen inbeelden. Zoveel mensen weten totaal niet waarover het gaat. Met dit boek proberen we hen te raken en aan te tonen dat vluchten geen keuze is. Je komt in een situatie terecht waar je gedwongen wordt om die keuze te maken.’

De samenwerking tussen de twee verliep zeer vlot en amicaal. Yazan vertelde alles chronologisch en Karen vatte zijn verhaal samen. Geen nodeloze uitweidingen, geen overbodige details. Alleen de essentie blijft over. De gevoelens en de angst, maar ook de hoop die Yazan ervaart. ‘Voor mij was het heel belangrijk om niet alleen zijn vluchtverhaal te brengen, maar ook dat van het leven dat Yazan leidde voor zijn vlucht,’ zegt Karen. ‘Mensen moeten beseffen dat hij, net als vele andere vluchtelingen, een zeer gewoon leven had.’

Yazan groeide samen met twee oudere broers op in een typisch Syrisch middenklassegezin uit Aleppo. Samen met zijn neven, nichten, tantes en ooms bracht Yazan vele gelukkige uren door in het huis van zijn grootouders tijdens familiefeesten. Nu werd het hun eigen grote comfortabele woning. Maar toen sloeg het noodlot toe. ‘Mensen zullen tijdens het lezen beseffen dat Yazan zijn leven helemaal niet veel verschilt van dat van hen,’ gaat Karen verder. ‘Tot hij moest vluchten.’

‘Ongeveer 4 jaar geleden, toen ik 19 jaar was, ben ik halsoverkop gevlucht,’ zegt Yazan. ‘Alles ging plots heel snel. Eerst vluchtte ik naar een andere buurt in Aleppo, daarna naar een andere stad in Syrië. Ons huis was immers kapotgebombardeerd en onze buurt werd verwoest. Het was er bovendien ontzettend onveilig. Ik vluchtte naar Turkije, altijd met de hoop te kunnen terugkeren naar mijn thuisland. We verbleven meer dan een jaar in Turkije, maar de toestand in Syrië werd alleen maar erger. Uiteindelijk trokken we naar Griekenland. Ik beleefde zeer onzekere maanden in Athene. Na een aantal mislukte pogingen ondernam ik een negen uur lange, levensgevaarlijke overtocht naar het zuiden van Italië. We zaten met zestig mensen samengepropt op een speedboot. Niemand wist of we de tocht zouden overleven.’

Via omzwervingen zou Yazan uiteindelijk in ons land terechtkomen. Hier heeft hij familie wonen die hem kan begeleiden. Hij hoopte ook op degelijke verzorging voor zijn medisch probleem, waar hij aan lijdt sinds die eerste fatale bomaanslag vlak bij zijn huis. Na een vijftiental maanden werd hij erkend als vluchteling en kon hij hier een nieuw leven opbouwen ‘Na zes jaar oorlog herken ik zelfs mijn straat niet meer’, zegt Yazan. ‘Alle gebouwen zijn vernield, straten verbrijzeld door bominslagen. De paar muren die nog rechtop staan zitten vol kogelgaten. Volledige buurten zijn vernield. Ik verloor al meer dan tachtig vrienden in de buurten waarin mijn familie, vrienden en ik zijn opgegroeid. Niet te vatten.’

Op dit ogenblik studeert Yazan Sociale Wetenschappen aan VUB. Hij wil in de toekomst graag sociaal assistent worden en vluchtelingen in ons land bijstaan. Hij krijgt steun van het OCMW en huurt een kleine studio in Brussel. ‘Het weegt natuurlijk wel op mij dat ik in mijn thuisland een gewone jongen kon zijn en dat ik hier moet vechten om rond te komen,’ vertelt Yazan. ‘Maar ik wil zeker niet klagen. Ik wil gewoon mijn verhaal doen en begrip losmaken voor vluchtelingen. We missen ons land, onze familie en moeten in België alles van nul opbouwen.’

Onlangs waren Karen en Yazan van de partij op de tachtigste boekenbeurs van Antwerpen om hun boek te presenteren. ‘Ik was in het begin geschokt dat kookboeken meer aandacht kregen van de bezoekers op de beurs,’ lacht Yazan. Negatieve reacties over het boek hebben ze nog niet gekregen. ‘Soms vragen mensen mij hoe ik zeker weet dat wat ik geschreven heb klopt,’ zegt Karen. ‘Dan antwoord ik dat ik zeker ben omdat Yazan het me verteld heeft. Waarom zou ik twijfelen aan zijn verhaal? Ik quote hier graag Rodaan Al Galidi: ‘Dit boek is fictie voor iemand die het niet kan geloven, maar non-fictie voor iemand die ervoor openstaat.’’

 

Je kan het boek ‘Nooit meer bang zijn’ hier bestellen.