Archief Vluchtelingennieuws

Na 540 dagen regeringsvorming legt de regering Di Rupo I vandaag de eed af. Vorige week waren de verschillende partijen al overeen gekomen één minister aan te stellen voor asiel en migratie. Gisterenavond werd bekend dat Maggie De Block de nieuwe staatssecretaris voor asiel en migratie zal worden. Vluchtelingenwerk wenst haar veel succes bij deze nieuwe uitdaging en hoopt dat ze snel werk maakt van de opvangcrisis.

Vluchtelingenwerk leest goede voorstellen in het akkoord over asiel en migratie. Er is aandacht voor vrijwillige terugkeer en niet-begeleide minderjarige vreemdelingen. Maar we zijn ook ongerust. De tekst vertrekt vanuit asielmisbruik en dreigt bescherming in de hoek te duwen. De kwaliteit van de asielprocedure lijkt onzeker door invoer van een veilige landenlijst. Het akkoord brengt ook geen directe oplossingen voor de opvangcrisis. En formuleert een voornemen om de gesloten centra 'efficiënt' te gebruiken. Wat volgens ons meer gedwongen uitwijzingen betekent. Lees hier de volledige tekst

tags:  asiel  opvangcrisis  asielprocedure  

Vandaag voerden een aantal personeelsleden van Fedasil een vakbondsactie. Daardoor konden geen opvangplaatsen meer gegeven worden aan asielzoekers. En belandden ze op straat. Vluchtelingenwerk begrijpt het protest van het personeel maar betreurt dat asielzoekers hiervan het slachtoffer zijn.

‘Het staat de personeelsleden uiteraard vrij om actie te voeren wanneer gewone onderhandelingen over hun eisen niet meer helpen. Maar omdat de asielzoekers hiervan het slachtoffer zijn steunt Vluchtelingenwerk deze actie niet’ reageert Els Keytsman van Vluchtelingenwerk Vlaanderen.

Tijdens de vakbondsactie werd de dienst Dispatching van Fedasil geblokkeerd. Deze dienst wijst dagelijks opvangplaatsen in het opvangnetwerk toe aan net aangekomen asielzoekers. De laatste drie jaar moest Fedasil al heel wat mensen op straat zetten omdat het opvangnetwerk voor asielzoekers volzet is.

tags:  opvang  Fedasil  

Op 24 november 2011 stemde de Kamer over het wetsontwerp dat de Europese terugkeerrichtlijn omzet in het Belgische recht. De omzetting zal een grote impact hebben op het Belgisch terugkeerbeleid. Zo zullen afgewezen asielzoekers een langere termijn krijgen om vrijwillig terug te keren. Maar tegelijkertijd sluit de wetgever heel wat mensen uit van vrijwillige terugkeer, waardoor de terugkeercijfers zullen dalen.

Vluchtelingenwerk is blij dat de wet de termijn om het grondgebied te verlaten langer maakt. Vroeger kregen afgewezen asielzoekers meestal een bevel om het grondgebied binnen de vijf dagen te verlaten. Dat was heel onrealistisch, en zorgde ervoor dat mensen vaak meteen verkozen onder te duiken. Nu krijgen deze mensen dertig dagen om terug te keren. Pas daarna kunnen ze worden opgepakt en gedwongen teruggestuurd. Als ze kunnen bewijzen dat dertig dagen te kort zijn, zal de dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) de termijn verlengen.

Risico op onderduiken
Negatief is dat er heel wat uitzonderingen worden voorzien, waardoor hele groepen meteen kunnen worden opgepakt en opgesloten. Dit geldt bijvoorbeeld voor mensen met een ‘risico op onderduiken’. Dit risico is niet precies gedefinieerd in de wet, en de DVZ kan dit al te makkelijk ‘afleiden’ uit een aantal elementen. Hierdoor zullen veel mensen niet vrijwillig kunnen terugkeren en zelfs ons land niet meer in kunnen na hun terugkeer, gedurende een heel aantal jaren.

Uitzonderingen verliezen recht op vrijwillige terugkeer
Ook afgewezen asielzoekers die een derde asielaanvraag indienden zonder nieuwe elementen of die niet op tijd terugkeerden, vallen uit de boot. Ze verliezen hun recht op vrijwillige terugkeer. Vreemdelingen die worden tegengehouden aan de grens worden helemaal uitgesloten.

Cultuur van angst en onderduiken
Op papier geeft men dus voorrang aan vrijwillige terugkeer, maar in de praktijk worden veel mensen uitgesloten van deze vrijwillige terugkeer. Zo creëert men een cultuur van angst, waardoor meer mensen zullen onderduiken.

Wat met mensen die niet terug kunnen?
De wet duidt niet aan wie controle moet uitoefenen op de gedwongen uitwijzingen en hoe dit moet gebeuren. Ook voorziet hij geen statuut voor langdurig ‘onverwijderbaren’. Mensen die onmogelijk teruggestuurd kunnen worden krijgen dus geen toestemming om hier te blijven. Ze blijven vastzitten in dezelfde absurde situatie. Ten slotte bepaalt de wet dat iemand opgesloten kan blijven in een gesloten centrum, zelfs indien zijn verwijdering wordt uitgesteld. Dat is een schending van de Vreemdelingenwet.

Negatieve impact op mensenrechten
Deze wetswijzigingen zullen niet alleen een negatieve impact op de mensenrechten hebben, maar ook op de effectiviteit van het terugkeerbeleid. Door vrijwillige terugkeer uit te sluiten voor zo’n grote groep mensen zullen de terugkeercijfers immers dalen. Dit gaat lijnrecht in tegen de geest van de terugkeerrichtlijn: voorrang geven aan vrijwillige terugkeer. Vluchtelingenwerk heeft er dan ook op aangedrongen het wetsontwerp te herbekijken om echt voorrang te geven aan vrijwillige terugkeer.

Lees hier het volledige wetsontwerp en de EU-Richtlijn zelf (Richtlijn 2008/115/EG van 16 december 2008).

De Commissie Binnenlandse Zaken van de Kamer keurde gisteren de invoering van een lijst van veilige herkomstlanden in de vreemdelingenwet goed. Als dit voorstel definitief door het Parlement wordt goedgekeurd, zullen asielaanvragen van mensen uit de zogenaamde ‘veilige landen’ sneller afgehandeld worden. Vluchtelingenwerk Vlaanderen is bezorgd over de kwaliteit van die asielprocedures.

Het invoeren van een lijst van veilige landen betekent dat asielzoekers afkomstig uit die landen hun asielprocedure sneller zullen doorlopen. Vluchtelingenwerk waarschuwt dat deze snellere procedure kan inboeten aan kwaliteit waardoor niet iedereen een eerlijke kans op bescherming krijgt.

Zijn veilige landen wel echt veilig?
Daarnaast gelooft Vluchtelingenwerk niet dat de veiligheid van een land op algemene wijze kan beoordeeld worden. Er kunnen steeds individuele redenen zijn waarom een bepaalde persoon nood heeft aan bescherming, onafhankelijk van algemene overwegingen. Een land als Servië mag op het eerste zicht misschien veilig lijken, maar alleen al in 2011 (tot en met oktober) kregen 49 Serviërs het statuut van vluchteling in ons land.

Omdraaien bewijslast voor kortere procedures. Een goede zaak?
In de procedure voor veilige landen wordt de bewijslast omgedraaid en moeten de asielzoekers extra inspanningen doen om hun nood aan bescherming te bewijzen. In gewone asielzaken hebben de asielzoekers en het Commissariaat-generaal voor Vluchtelingen en Staatlozen, dat de asieldossiers behandelt, een ‘gedeelde bewijslast’. Dat betekent dat het Commissariaat zelf een grondige onderzoek moet doen over de elementen die de asielzoekers in hun verklaring aanbrengen en de nood aan bescherming al dan niet aantonen. Maar voor asielzoekers uit ‘veilige landen’ vertrekt men vanuit het standpunt dat ze waarschijnlijk geen reden hebben om bescherming aan te vragen. Het is dan aan hen om het tegendeel te bewijzen. De bewijslast wordt omgekeerd. Het Commissariaat-generaal zal dus minder onderzoek moeten doen en zijn beslissing minder moeten motiveren. Daarom voorziet het wetsvoorstel slechts 15 dagen voor het Commissariaat om een beslissing te nemen.

Nood aan bescherming moeilijker te bewijzen
Een omkering van de bewijslast betekent echter dat mensen met nood aan bescherming het juist moeilijker zullen hebben om dat te bewijzen. Mensen die vervolging vrezen kunnen dat niet altijd aantonen met harde bewijzen daarom is het onderzoek van het Commissariaat ook belangrijk. Het is dan ook cruciaal dat asielzoekers een negatieve beslissing van het Commissariaat effectief kunnen aanvechten in een beroepsprocedure.

Annulatieberoep biedt onvoldoende garantie
Het voorstel garandeert dit niet en voorziet enkel een annulatieberoep bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. Dit betekent dat de Raad enkel zal nagaan of het Commissariaat de wet correct heeft toegepast, zonder in te gaan op de eigenlijke vraag om bescherming. Daarnaast wordt een negatieve beslissing en dus ook een mogelijke repatriëring niet opschorst. Hierdoor lopen de asielzoekers het risico om vòòr de beslissing van de Raad al naar hun land teruggestuurd te worden. Asielzoekers kunnen dit enkel vermijden door zelf een schorsing aan te vragen. De Raad is niet verplicht om die schorsing toe te staan.

Nood aan transparantie en evaluatie
Vluchtelingenwerk vindt het belangrijk dat zo’n lijst van veilige landen op een transparante manier tot stand komt. Dat het duidelijk is welke landen op de lijst zullen komen en waarom. En dat dit systeem regelmatig wordt geëvalueerd zodat zij die nood hebben aan bescherming die ook krijgen.

tags:  asiel  asielprocedure