Vluchtelingenwerk en partnerorganisaties vragen vernietiging nieuwe KB’s gesloten centra
Op 25 juni werden twee Koninklijke Besluiten (KB's) gepubliceerd die de regels vastleggen voor de gesloten centra op het Belgische grondgebied en aan de grens (INAD). Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Ligue des droits de l'Homme, JRS Belgium, Ciré en de Liga voor Mensenrechten vragen de vernietiging van deze KB's: onze ngo’s dienden dan ook op 21 augustus een vernietigingsberoep in bij de Raad van State. De nieuwe KB’s verstrengen de levensomstandigheden van de vreemdelingen: op bepaalde vlakken zijn de detentievoorwaarden zelfs strenger dan die van veroordeelde gevangenen. Ze scheppen bovendien onrechtvaardige verschillen in behandeling tussen personen die aan de grens worden vastgehouden en personen die op het Belgische grondgebied worden vastgehouden.
De twee nieuwe KB's werden aangenomen nadat de Raad van State het KB van 2 augustus 2002 (dat de werkingsregels van de gesloten centra vastlegt) gedeeltelijk vernietigde. De centra aan de grens (luchthaven), ook wel INAD-centra genoemd, vielen buiten het toepassingsgebied van dit besluit. De regering publiceerde daarop een afzonderlijk koninklijk besluit dat enkel van toepassing is op de INAD-centra omwille van hun specifieke karakter. Gevolg is dat de levensomstandigheden in de INAD-centra erg strikt zijn en verschillen van die in andere gesloten centra. De vrijheid van de vreemdeling wordt er enorm ingeperkt. De bewoners worden dag en nacht binnengehouden zonder dat ze een luchtje kunnen scheppen of een wandeling kunnen maken. Ze mogen slechts bezoek ontvangen na afspraak en dit in een apart lokaal van het centrum. Ze beschikken niet over dezelfde informatie betreffende hun detentie als de vreemdelingen in andere gesloten centra. En ze genieten niet van dezelfde garanties op medisch, juridisch, psychosociaal of religieus vlak. Deze verschillen in behandeling zijn niet te rechtvaardigen en schenden dus de principes van gelijkheid en non-discriminatie.
Hoewel het koninklijk besluit betreffende de gesloten centra enkele verbeteringen bevat die werden gevraagd door de Raad van State, stellen onze organisaties jammer genoeg vast dat de toevoeging en het behoud van een aantal bepalingen de fundamentele rechten van de gedetineerden in de gesloten centra gevoelig inperken. Op sommige vlakken wordt het regime strenger dan dat in de gevangenissen. Bovendien vertaalt de invoering van deze nieuwe bepalingen vooral een zorg voor veiligheid: hierdoor wordt een verbetering van de detentie-omstandigheden en het toezien op het naleven van de rechten en de vrijheden van de opgesloten vreemdelingen uit het oog verloren.
Ook de Federale Ombudsman onderstreept in zijn kritische rapport over de werking van de gesloten centra dat vooral aandacht moet worden besteed aan het welzijn van de vreemdelingen in de centra en niet aan de organisatie van de taken van de agenten. Het is belangrijk dat de inbreuken op de individuele vrijheid zich beperken tot wat nodig is om de doelstellingen van de opsluiting te bereiken. Dit blijkt niet het geval te zijn bij de bepalingen die worden opgenomen in de bovenvermelde koninklijke besluiten.
De twee nieuwe KB's werden aangenomen nadat de Raad van State het KB van 2 augustus 2002 (dat de werkingsregels van de gesloten centra vastlegt) gedeeltelijk vernietigde. De centra aan de grens (luchthaven), ook wel INAD-centra genoemd, vielen buiten het toepassingsgebied van dit besluit. De regering publiceerde daarop een afzonderlijk koninklijk besluit dat enkel van toepassing is op de INAD-centra omwille van hun specifieke karakter. Gevolg is dat de levensomstandigheden in de INAD-centra erg strikt zijn en verschillen van die in andere gesloten centra. De vrijheid van de vreemdeling wordt er enorm ingeperkt. De bewoners worden dag en nacht binnengehouden zonder dat ze een luchtje kunnen scheppen of een wandeling kunnen maken. Ze mogen slechts bezoek ontvangen na afspraak en dit in een apart lokaal van het centrum. Ze beschikken niet over dezelfde informatie betreffende hun detentie als de vreemdelingen in andere gesloten centra. En ze genieten niet van dezelfde garanties op medisch, juridisch, psychosociaal of religieus vlak. Deze verschillen in behandeling zijn niet te rechtvaardigen en schenden dus de principes van gelijkheid en non-discriminatie.