Opvangcrisis erg nefast voor
verwerking van trauma’s
In de vorige e-fugee stonden we stil bij de grote materiële verschillen in de opvang van asielzoekers als gevolg van de overvolle centra en het aanslepende tekort aan opvangplaatsen. Maar de opvangcrisis zorgt niet alleen voor een praktische malaise. Ook psychologisch kan een gebrekkige opvang kwalijke gevolgen hebben. Collega Dominique Van Hespen schetst bondig de noodzaak van stabiliteit en rust na een traumatische vlucht.
De stress als gevolg van oorlog en geweld kan het leven van een mens grondig ontwrichten. De slachtoffers zoeken niet alleen veiligheid, rust en geborgenheid maar ook erkenning van het opgelopen trauma. Na een gedwongen migratie valt de steun van familie en vrienden doorgaans weg. Niets is nog zeker en dat zorgt voor nog meer stress. Die onzekerheid verdwijnt niet als ze het gastland bereikt hebben. Integendeel. Eenmaal hier begint een procedureslag en duurt het een tijd vooraleer de vluchteling weet of hij kan blijven. De dreiging van uitzetting hangt al die tijd boven zijn hoofd. De enige zekerheid die hij nog heeft is de geboden opvang. Een kwaliteitsvolle opvang is onmisbaar bij de verwerking van traumatische gebeurtenissen.
Helaas zorgt die opvangcrisis dat deze stabiele huisvesting nu ook in het gedrang komt wat de psychologische druk bij asielzoekers nog verhoogt. We stellen vast dat een gebrekkige opvang meer invloed kan hebben op het ontstaan en voortduren van een psychopathologie dan de traumatische ervaring zelf. Voordurende stress heeft ook een invloed op hoe de vluchteling zichzelf, anderen en de wereld ervaart. Zo iemand kan bijvoorbeeld beslissen om nooit meer mensen te vertrouwen’.
Kortom, psychische problemen van asielzoekers en vluchtelingen zijn onlosmakelijk verbonden met de vluchtreden maar ook met de maatschappelijke en politieke context waarin ze terechtkomen en met de manier waarop ze hier worden opgevangen. Zo zorgen overbevolking in de opvangcentra en ad hoc maatregelingen als nachtasiel en noodopvang niet voor het veiligheidsgevoel dat nochtans broodnodig is bij psychisch herstel. Vraag is ook wat de invloed van dit alles is het asielrelaas dat zo belangrijk is tijdens officiële interviews van asielinstanties? Zijn vluchtelingen - die onvoldoende opvang, maatschappelijke en psychische begeleiding krijgen - wel in staat om een samenhangend verhaal te brengen? Het is een essentiële vraag waar het beleid nog onvoldoende aandacht aan besteedt.
Dominique Van Hespen
Diensthoofd Opvang en Bescherming
De stress als gevolg van oorlog en geweld kan het leven van een mens grondig ontwrichten. De slachtoffers zoeken niet alleen veiligheid, rust en geborgenheid maar ook erkenning van het opgelopen trauma. Na een gedwongen migratie valt de steun van familie en vrienden doorgaans weg. Niets is nog zeker en dat zorgt voor nog meer stress. Die onzekerheid verdwijnt niet als ze het gastland bereikt hebben. Integendeel. Eenmaal hier begint een procedureslag en duurt het een tijd vooraleer de vluchteling weet of hij kan blijven. De dreiging van uitzetting hangt al die tijd boven zijn hoofd. De enige zekerheid die hij nog heeft is de geboden opvang. Een kwaliteitsvolle opvang is onmisbaar bij de verwerking van traumatische gebeurtenissen.