Vluchtelingenwerk vindt in het regeerakkoord Leterme I te weinig terug van de prioriteiten die de beweging naar voren had geschoven in haar memorandum voor de federale verkiezingen 2007 en tijdens haar lobbywerk bij de formatie. Onze drie speerpunten waren een bijsturing van de asielhervorming, wettelijke regularisatiecriteria en een commissie, en het einde van de opsluiting van minderjarigen met hun familie.

Enkel rond ‘verblijfsregularisatie’ is het akkoord bevredigend. Er komt een omzendbrief met duidelijke criteria en de bestaande regularisatiecriteria worden uitgebreid met drie nieuwe. Zo kan regularisatie van verblijf ook voor asielzoekers van wie de asielprocedure samen met een procedure voor de Raad van State of met de oude regularisatieprocedure , of met beide samen, langer dan 4 jaar (families met kinderen) of 5 jaar (de anderen) duur(t)de. Enkel de duur van de procedure is van tel zonder bijkomende voorwaarden. Daarnaast zullen vreemdelingen die een "duurzame lokale verankering" kunnen aantonen in aanmerking komen voor regularisatie. De vermelding van deze duurzame bindingen is een heuse doorbraak want dit was tot nu onbespreekbaar. Tot slot komt er een eenmalige regularisatieoperatie van 6 maanden, bedoeld voor al wie vóór 31 maart 2007 in België is en een "vaststaand werkaanbod" of een zelfstandige beroepsactiviteit heeft. De commissie voor regularisatie staat in de tekst vermeld maar de regering wil eerst via ‘wetenschappelijk onderzoek’ laten nagaan of zo’n commissie wel nodig is. Dit ruikt eerder naar afstel. Verrassend is wel dat het akkoord niet spreekt over een adviescommissie maar over een commissie die eindbeslissingen kan nemen.

Wat de bescherming van vluchtelingen betreft, is het akkoord heel wat minder acceptabel. Over asiel en over de beloofde evaluatie na één jaar asielhervormingen staat niets in de tekst. Allicht omdat de regering vindt dat de hervormingen en de dalende asielaanvragen voldoende zijn. Dat was anders in het oranjeblauwe regeerakkoord. Daar maakte de tekst melding van onze vragen om ontvankelijkheidsvoorwaarden voor asiel uit de wet te schrappen en om de nieuwe beroepsrechtbank in asielzaken (Raad voor Vreemdelingenbetwistingen) volle onderzoeksbevoegdheid te geven. Erg jammer is ook dat het akkoord over de invoering van resettlement - het systeem om vluchtelingen die in een crisisgebied vastzitten (Darfur, Irak,...) legaal naar België te laten komen – is gesneuveld. Ook daar was oranjeblauw voor.

Over de opsluiting van families met kinderen heeft het akkoord het vrij uitgebreid maar de passages zijn vaak nietszeggend en zelfs tegenstrijdig. Het principe dat families met kinderen kunnen opgesloten worden, blijft overeind en wordt bevestigd. Toch zou de regering "alternatieven opzetten". Een correcte lezing van het akkoord moet haast betekenen dat die alternatieven meer zijn dan alleen maar een speciaal gesloten centrum voor families. Toch vrezen we dat sommigen de tekst anders zullen interpreteren.

Positief is dan weer de bevestiging dat asielzoekers na 6 maanden kunnen werken en dat het verblijfsstatuut voor staatlozen niet langer door de rechtbanken van eerste aanleg maar door de Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen wordt toegekend. De duidelijke opening naar nieuwe economische migratie is een ander positief punt. Dit wordt ongetwijfeld de eerste prioriteit voor kersvers Minister Annemie Turtelboom (OpenVld). Zij stelt zichzelf op haar website alvast voor als "Minister van Economische Migratie, Migratie en Asiel". Het feit dat het thema asiel en migratie een eigen minister krijgt, is ongetwijfeld een verdienste van de regering Leterme I. Daarmee lijkt de nieuwe ploeg het maatschappelijke belang van dit thema te erkennen.

Geruststellend voor Vluchtelingenwerk is dat de bevoegdheid over de opvang van asielzoekers niet bij de minister van Migratie ligt, maar blijft behoren tot de minister van Maatschappelijke Integratie. Vluchtelingenwerk vreesde dat het samenvoegen van de bevoegdheden rond opvang, verblijf en verwijdering zou leiden tot een opvangsysteem dat te sterk in het teken zou staan van verwijdering en terugkeer.

Pieter De Gryse
Directeur Vluchtelingenwerk Vlaanderen

foto Annemie Turtelboom: http://www.vld-vrouwen.be
foto Yves Leterme: Anneleen Touquet (2007)

lees hier het persbericht dat Vluchtelingenwerk verstuurde op 21 maart