Het leven van een politicus is niet eenvoudig en zeker niet in verkiezingstijd. Tien juni is, althans in politieke middens, niet lang meer. De kieslijsten krijgen vaste vorm, partijstandpunten worden (her)(ge)schreven en politici gaan de komende weken massaal de boer op. Voor Vluchtelingenwerk is dit het geknipte moment om haar Memorandum, eisenbundel zeg maar, aan de partijen voor te leggen. De organisatie nodigde op 28 maart alvast vijf democratische parlementsleden uit voor een levendig debat. Op de agenda stonden de 3 topprioriteiten uit het Memorandum: de bijsturing van de asielhervorming, een permanent en duidelijk regularisatiebeleid en de afschaffing van de opsluiting van kinderen in gesloten centra.
De politici die zich bereid toonden om op het debat aanwezig te zijn, getuigden van moed want het publiek zou grotendeels uit ware kenners van de materie bestaan. Stijn Bex (Spirit), Tinne Vanderstraeten (Groen!) en Nahima Lanjri (CD&V) gingen meteen akkoord. Bij de sp.a werd geen parlementslid beschikbaar gevonden; de partij liet de klus dan maar klaren door Marc Haesendonckx, specialist vreemdelingenbeleid op de studiedienst. Voor Open VLD verwachtte het publiek fractieleider Fons Borginon maar die stuurde op de valreep alsnog zijn kat. John Vandaele, journalist bij het mondiale tijdschrift Mo* leidde de discussie in goede banen.
Het debat opende met het hot issue van de regularisatie. Tinne Vanderstraeten ging ondubbelzinnig voor duidelijke regularisatiecriteria maar koppelde dat aan een pleidooi voor een structureel migratiebeleid. “De voorstellen van het Forum Asiel en Migraties zijn het uitgangspunt”, zei Vanderstraeten, maar er is meer nodig. Ze bedankte haar Spirit- collega Stijn Bex wiens partij, door openlijk te pleiten voor een nieuw generaal pardon, het thema terug op de agenda zou hebben gebracht, maar verweet Spirit tegelijk dit niet tijdens de legislatuur te hebben gedaan. Bex bleek, wat die duidelijk regularisatiecriteria betreft, het niet eens te zijn met Vanderstraeten. Spirit houdt, bij monde van Bex, hardnekkig vast aan het generaal pardon. Want, zo beweert Bex, criteria gaan alles veel strenger maken. Het jonge Spiritparlementslid gelooft niet in een politieke meerderheid voor soepele regularisatieregels. “Bovendien gaat het niet op om mensen aan te sporen zich te nestelen in de illegaliteit en dat dan te belonen”, zei Bex nog. Wat dat laatste betreft zou hij allicht de volle steun gekregen hebben van zijn Open VLD-collega. Dat het niet bij een eenmalig generaal pardon zal blijven, daar is Bex ook van overtuigd. Maar hoe vaak moet je dan zo’n algemene regularisatie toepassen? Voor deze vragen verwees het Spiritparlementslid naar een OESO-studie die zou uitwijzen dat regularisatiecampagnes geen extra aantrekkingsfactor zijn. Of sp.a voor duidelijke criteria is en welke dat moeten zijn, was niet zo duidelijk, maar Marc Haesendonckx kantte zich in elk geval tegen een commissie: regularisatie is een zaak van de ambtenarij, de dienst Vreemdelingenzaken dus, die zijn werk goed moet doen. De meest verrassende stem in het gezelschap was die van Nahima Lanjri van CD&V. Omdat ze, net als Tinne Vanderstraeten, pleitte voor duidelijke criteria, en omdat ze stelde dat dit voor haar partij een breekpunt zou zijn bij het volgende regeerakkoord. Lanjri sprak met kennis van zaken en begeesterd wat uitzonderlijk is in deze complexe materie. Moderator John Van Daele had zelfs moeite om haar in te tomen.
Ook over het volgende thema, het afschaffen van de opsluiting van kinderen in gesloten centra, sprak Lanjri heldere taal. “Veertig procent van de mensen in gesloten centra wordt na een tijd weer vrijgelaten. Het gaat zowel om mensen met als zonder kinderen”, zei Lanjri. Het CD&V-parlementslid pleitte voor menswaardige alternatieven. Ouders onder elektronisch toezicht plaatsen bijvoorbeeld en veel intenser werken aan de vrijwillige terugkeer. Tinne Vanderstraeten viel haar meteen bij. De gesloten centra moeten volgens Groen! op termijn helemaal verdwijnen, zei ze. “Ons land kent geen terugkeerbeleid, daar moet verandering in komen”. “Maar dat moet dan al gebeuren tijdens de asielprocedure, tijdens de opvang en de begeleiding”, vulde Stijn Bex aan. “Het beleid moet zich niet enkel focussen op integratie maar ook op re-integratie.” Ook de sp.a, sloot zich aan bij het pleidooi voor alternatieven en zei te hopen dat de studie die door minister Dewael hierover was besteld, die zou bieden.
En dan zijn er ten slotte nog de voorgestelde aanpassingen aan het hervormde asielbeleid. De Raad voor Vreemdelingenbetwistingen die geen volle rechtsmacht heeft, de uitholling van het statuut van subsidiaire bescherming en het recht op werk voor asielzoekers in de korte asielprocedure. Over dat laatste waren de sprekers het volmondig eens. Asielzoekers moeten, zes maanden na hun aanvraag, recht op werk krijgen. Als ze werken, gaat een deel van het inkomen naar de opvangplaats waar ze tot dan toe gratis konden verblijven. Bij het publiek gingen stemmen op voor een minder lange wachttijd. “Waarom niet onmiddellijk recht op werk. Werk vinden is geen verplichting, het mag maar het moet niet.” Toch scheen geen van de parlementsleden hierin te willen meegaan. De asielzoeker heeft tijd nodig om zich aan te passen en de basisbegrippen van onze taal te leren, was, samengevat, de algemene reactie.
Het thema subsidiaire bescherming en vooral dan het feit dat de Afghanen hier voorlopig geen bescherming krijgen, kon ook op veel begrip rekenen van de intervenanten. Marc Haesendonckx verwonderde er zich wel over dat men dit de minister ten laste legt en niet de Commissaris-generaal “Subsidiaire bescherming is niet de bevoegdheid van de regering”, stelde hij. “Het is aan de Commissaris-generaal om te oordelen of een Afghaanse asielzoeker subsidiaire bescherming krijgt”. Dat klopt, hoor je vanuit het publiek, maar het is de dienst Vreemdelingenzaken en dus de minister die beslist of Afghanen toegang krijgen tot de Commissaris-generaal. En precies daar loopt het fout. Stijn Bex en Nahima Lanjri kondigden alvast aan de minister hierover nog te zullen interpelleren.
Gonnie Put
Met dank aan Nahima Lanjri, Tinne Vanderstraeten, Stijn Bex, Marc Haesendonckx, John Vandaele en het publiek
Spirit houdt, bij monde van Bex, hardnekkig vast aan het generaal pardon. Want, zo beweert Bex, criteria gaan alles veel strenger maken. Het jonge Spiritparlementslid gelooft niet in een politieke meerderheid voor soepele regularisatieregels. “Bovendien gaat het niet op om mensen aan te sporen zich te nestelen in de illegaliteit en dat dan te belonen”, zei Bex nog. Wat dat laatste betreft zou hij allicht de volle steun gekregen hebben van zijn Open VLD-collega. Dat het niet bij een eenmalig generaal pardon zal blijven, daar is Bex ook van overtuigd. Maar hoe vaak moet je dan zo’n algemene regularisatie toepassen? Voor deze vragen verwees het Spiritparlementslid naar een OESO-studie die zou uitwijzen dat regularisatiecampagnes geen extra aantrekkingsfactor zijn. Of sp.a voor duidelijke criteria is en welke dat moeten zijn, was niet zo duidelijk, maar Marc Haesendonckx kantte zich in elk geval tegen een commissie: regularisatie is een zaak van de ambtenarij, de dienst Vreemdelingenzaken dus, die zijn werk goed moet doen. De meest verrassende stem in het gezelschap was die van Nahima Lanjri van CD&V. Omdat ze, net als Tinne Vanderstraeten, pleitte voor duidelijke criteria, en omdat ze stelde dat dit voor haar partij een breekpunt zou zijn bij het volgende regeerakkoord. Lanjri sprak met kennis van zaken en begeesterd wat uitzonderlijk is in deze complexe materie. Moderator John Van Daele had zelfs moeite om haar in te tomen.
Ook over het volgende thema, het afschaffen van de opsluiting van kinderen in gesloten centra, sprak Lanjri heldere taal. “Veertig procent van de mensen in gesloten centra wordt na een tijd weer vrijgelaten. Het gaat zowel om mensen met als zonder kinderen”, zei Lanjri. Het CD&V-parlementslid pleitte voor menswaardige alternatieven. Ouders onder elektronisch toezicht plaatsen bijvoorbeeld en veel intenser werken aan de vrijwillige terugkeer. Tinne Vanderstraeten viel haar meteen bij. De gesloten centra moeten volgens Groen! op termijn helemaal verdwijnen, zei ze. “Ons land kent geen terugkeerbeleid, daar moet verandering in komen”. “Maar dat moet dan al gebeuren tijdens de asielprocedure, tijdens de opvang en de begeleiding”, vulde Stijn Bex aan. “Het beleid moet zich niet enkel focussen op integratie maar ook op re-integratie.” Ook de sp.a, sloot zich aan bij het pleidooi voor alternatieven en zei te hopen dat de studie die door minister Dewael hierover was besteld, die zou bieden.
Het thema subsidiaire bescherming en vooral dan het feit dat de Afghanen hier voorlopig geen bescherming krijgen, kon ook op veel begrip rekenen van de intervenanten. Marc Haesendonckx verwonderde er zich wel over dat men dit de minister ten laste legt en niet de Commissaris-generaal “Subsidiaire bescherming is niet de bevoegdheid van de regering”, stelde hij. “Het is aan de Commissaris-generaal om te oordelen of een Afghaanse asielzoeker subsidiaire bescherming krijgt”. Dat klopt, hoor je vanuit het publiek, maar het is de dienst Vreemdelingenzaken en dus de minister die beslist of Afghanen toegang krijgen tot de Commissaris-generaal. En precies daar loopt het fout. Stijn Bex en Nahima Lanjri kondigden alvast aan de minister hierover nog te zullen interpelleren.