Vluchtelingenwerk op radio en tv over evaluatie asielopvang en regularisatie
Op 24 maart werd Vluchtelingenwerk Vlaanderen gehoord in de commissie binnenlandse zaken van de Senaat. Vluchtelingenwerk wees de senatoren op het gebrek aan kwaliteit en toegankelijkheid van de procedure bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen, de nieuwe asielrechtbank. De technische en complexe procedure past niet bij de - soms erg intieme - vluchtverhalen van mensen die doorgaans zware trauma’s hebben opgelopen. Een asielonderzoek vraagt logischerwijze om toegankelijke, laagdrempelige procedures.
Vluchtelingenwerk liet aan de pers weten dat voor haar een gebrekkig en talmend beleid in asiel en migratie een nadelig effect heeft op de opvangpraktijk. We stellen vast dat asielzoekers veel langer dan voorzien in opvangstructuren zitten. Bovendien mogen asielzoekers, anders dan vroeger, niet werken. Al die tijd blijven ze afhankelijk. Daarnaast is er de moeizame zoektocht van erkende vluchtelingen naar een geschikte woning op de reguliere woningmarkt. Dat verhindert een vlotte uitstroom. Ook het uitblijven van de omzendbrief regularisatie maakt dat mensen noodgedwongen in de opvang vastzitten. Een en ander leidt tot een tekort aan kwalitatieve opvangplaatsen en tot te veel problemen voor bewoners en personeel. De evaluatie van de opvangwet voor asielzoekers mondt zo onvermijdelijk uit in een evaluatie van het hele asiel- en migratiebeleid.
De belangrijkste pijnpunten van de nieuwe asielrechtbank zijn voor Vluchtelingenwerk:
Asielrechters kunnen niets zelf onderzoeken
De asielrechter mag zelf niets onderzoeken maar moet zich baseren op het dossier dat voor hem ligt en op ‘algemeen bekende feiten’. Zo moet hij bijvoorbeeld beslissen of een Afghaanse vluchteling vandaag gevaar loopt in zijn land zonder dat hij de actuele situatie ginder kan onderzoeken.
Grote afhankelijkheid van de advocaat
Omdat alles in het dossier aanwezig moet zijn is de vluchteling sterk afhankelijk van zijn advocaat. Zijn rol is in deze complexe procedure erg belangrijk. De advocaat moet het dossier zowel technisch als inhoudelijk goed voorbereiden. Ons land telt maar weinig goede, gemotiveerde advocaten in asielrecht. Een complexe beroepsprocedure als die bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen maakt dit probleem nog een stuk acuter.
Strijd met ongelijke wapens
Advocaten en hun cliënten hebben amper toegang tot de heersende rechtspraak van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen en al helemaal niet tot de landeninformatie waarop de asielinstanties zich beroepen. Zij leveren de juridische strijd met ongelijke wapens.
Nieuwe bewijsstukken moeilijk aanvaard
Eenmaal de asielrechter gevat is, is het erg moeilijk om nieuwe elementen ter verdediging voor de rechtbank te brengen. Toch hebben asielzoekers deze nieuwe elementen vaak nodig om de negatieve beslissing van de asieladministratie te ontkrachten.
Geen eenheid in rechtspraak
Al of niet als vluchteling erkend worden, is levensbepalend. Daarom is eenheid in asielrechtspraak zo belangrijk. Die eenheid is er nog veel te weinig. Zowel binnen de Nederlandstalige kamers als tussen de Nederlands- en Franstalige kamers zijn er belangrijke verschillen. Zo oordeelde de ene rechter tot voor kort dat uitwijzingen naar Griekenland konden, de andere rechter vond dit niet.
