Beleid van het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen rond Afghaanse asielzoekers
In een nieuwe nota geeft Dirk Van den Bulck, de commissaris-generaal voor de vluchtelingen en de staalozen, toelichting bij zijn beleid rond asielaanvragen van Afghaanse asielzoekers. Vooral de redenering met betrekking tot inwoners van Kabul vindt Vluchtelingenwerk problematisch.
Persoonlijke vervolging heeft voorrang op oorlog
Voor het verlenen van bescherming geeft het CGVS aan voorrang te geven aan de toekenning van de status van de vluchteling. Cijfers bevestigen dit beleid. In 2009 betrof 22,4% van de beslissing een erkenning van de hoedanigheid van vluchteling en 18,2% een toekenning van de subsidiaire beschermingsstatus, het bijzondere statuut voor mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en willekeurig geweld en niet moeten aantonen dat ze individueel vervolgd worden. Dit is echter niet meer dan logisch, omdat deze voorrangsregel wettelijk bepaald is.
Een bijzondere risicoprofiel vormen alleenstaande vrouwen. Het CGVS zegt ook oog te hebben voor bijzonder kwetsbare groepen als niet-begeleide minderjarigen.
CGVS erkent Afghanistan onveilig
Voor de toekenning van het subsidiaire beschermingsstatuut erkent het CGVS dat er in Afghanistan een algemene onveiligheidssituatie heerst, hoewel het er van uitgaat dat er duidelijke regionale verschillen zijn. In de nota geeft de Commissaris duidelijk de gebieden aan waarvan de inwoners subsidiaire bescherming kunnen krijgen.
Specifiek voor de hoofdstad Kabul oordeelt de Commissaris dat er geen sprake is van een “open combat”. De incidenten in de hoofdstad nemen de vorm aan van zelfmoordaanslagen en aanvallen op high profile doelwitten, maar gewone burgers zouden bij deze aanvallen niet worden geviseerd. Burgers afkomstig uit de hoofdstad komen dus momenteel niet in aanmerking voor het statuut van subsidiaire bescherming.
Kabul wel gevaarlijk voor burgers
Volgens Vluchtelingenwerk Vlaanderen is de redenering met betrekking tot inwoners van Kabul problematisch. Het is immers niet omdat je als gewone burger niet onmiddellijk geviseerd wordt dat je geen risico loopt voor je leven in het geval van zelfmoordaanslagen en andere gewelddadige incidenten. Recente rapporten geven bovendien aan dat de veiligheidssituatie in Kabul dramatisch verslechtert.
Vragen over herkomst vaak niet relevant en te gedetailleerd
De Commissaris benadrukt tot slot dat het belangrijk is elke asielaanvraag individueel te beoordelen , waarbij verwacht wordt dat de asielzoeker geloofwaardige verklaringen aflegt met betrekking tot zijn identiteit, herkomst, profiel,…
De praktijk leert ons dat het hier vaak misloopt. Veel aanvragen worden afgewezen omdat ze niet voldoende geloofwaardig worden bevonden en omdat het Commissariaat-generaal betwijfelt of de asielzoekers wel recent verbleven hebben in Afghanistan. Dergelijke beslissingen zijn volgens Vluchtelingenwerk Vlaanderen vatbaar voor kritiek. Zo zijn de vragen die aan de asielzoeker worden gesteld om hun herkomst te bepalen vaak niet pertinent en ook te gedetailleerd. Bovendien is het feit van al dan niet recent verbleven te hebben in je land van herkomst geen criterium om in aanmerking te komen voor het vluchtelingenstatuut of het statuut van subsidiaire bescherming.